https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

SÀIGÒN: HAI TRĂM NĂM CŨ
Nguyên tác của ANTHONY GREY
Bản Việt văn của Nguyễn văn Phúc
Xuân Thu ấn hành lần thứ nhất tại Hoa Kỳ
tháng mười một một chín chín bảy
Nhà xuất bản giữ bản quyền ©
In tại nhà in riêng của nhà xuất bản.
Copyright © 1997. All Rights Reserved.
ISBN: 1-56295-117-3
Printed in United States of America

NHÀ XUẤT BẢN XUÂN THU
PO Box 97 Los Alamitos CA 90720 USA
Tel: (7 14) 828-9222 & Fax:
714-828-0200

https://thuviensach.vn

ebook©vctvegroup
07/10/2019

[VCTVEGROUP]
Scan & Pdf: Nga Hoang
OCR: Trần Ngọc Anh
Solo text: @mayaincaztec
Đóng gói: Trúc Quỳnh

https://thuviensach.vn

MỘT NGÀN NĂM CHIẾN ĐẤU

1968 - 1969
Việc quyết định tán thành và ủng hộ công cuộc lật đổ Tổng Thống
Ngô Đình Diệm của Tổng Thống Kennedy đã ứng nghiệm thành một
khúc quanh định mệnh cho sự can thiệp vào Việt Nam của Hoa Kỳ.
Tổng Thống Kennedy bị mưu sát cách đó ba tuần lễ sau khi lật đổ nhà
Ngô, nhưng guồng máy hành chánh mà Trung Tướng Dương Văn Minh
đã tung hết mọi hy vọng vào đó đã chỉ sống được vỏn vẹn có ba tháng
lại bị một nhóm Quân Đội khác lật đổ. Sau đó thì các cuộc đảo chánh
khác tiếp tục tái diễn liên hồi kỳ trận, nhưng các cuộc đảo chánh và
chỉnh lý này vẫn không đưa dân chúng miền Nam ra khỏi cảnh nghèo
đói hơn thời ông Diệm chút nào.
Nhóm Phật Giáo đã thành công trong việc hòa hợp và cũng cố lại để
lật đổ chế độ Ngô Đình bây giờ mở rộng phạm vi hoạt động khá lớn
trong việc chống đối chính quyền, chống đối cả Hoa Kỳ tại các thành
phố lớn, và các cuộc xáo trộn như thế này càng ngày càng quá quen
thuộc với dân chúng. Phật giáo và Công giáo đánh nhau chết người
ngoài đường phố. Sinh viên liên tục gây xáo trộn. Tất cả mọi Chính
quyền mới tại Sài Gòn lúc này đều khôn khéo tránh tái diễn cảnh đàn
áp tàn bạo của Cảnh Sát như thời Ngô Đình Nhu, nên các cuộc hỗn
loạn đều được dàn xếp với cung cách thí nghiệm mà thôi.
Ngược chiều với đà hỗn loạn gia tăng này, kế hoạch Ấp Chiến Lược
tại thôn quê hoàn toàn bị sụp đổ và từ đó Việt Cộng gia tăng củng cố
lại lực lượng của mình. Hồ Chí Minh và các cấp lãnh đạo tại Hà Nội

https://thuviensach.vn

không ngừng tìm kiếm cơ hội để lợi dụng tình hình xáo trộn này. Lần
đầu tiên họ chỉ cho xâm nhập một số lớn các đơn vị chiến thuật Bắc
Việt vào Nam qua ngã Cao Miên và Ai Lao. Trong tình cảnh này, hy
vọng rút quân của Hoa Kỳ ra khỏi Việt Nam đã trở nên không làm sao
thực hiện được, trái lại Tổng Thống Johnson lại cho gia tăng quân số
cố vấn tại Việt Nam lên tới ba mươi ngàn người. Tới năm 1965 thì
người ta thấy rõ rằng Cộng Sản tại đây đang trên đà thắng trận, và
chính cũng ngay lúc này Tổng Thống Johnson bắt đầu thay đổi tình
trạng liên hệ của Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Tháng giêng năm 1965 Tổng Thống Johnson lần đầu tiên ra lệnh cho
các phi cơ Hoa Kỳ thường xuyên dội bom vào các mục tiêu của Cộng
sản tại cả hai miền Nam lẫn miền Bắc, và tháng Bảy năm đó, Tổng
Thống Johnson cho gửi thêm năm chục ngàn quân chiến đấu Hoa Kỳ
vào Việt Nam để chiến đấu cho sự độc lập của Miền Nam. Với các
chuyến bay từ Đệ Thất Hạm Đội ngoài khơi Thái Bình Dương, Lục
Quân, Không Quân và Hải Quân Hoa kỳ đã thật sự được ký thác vào
cuộc chiến tranh tại đây. Mặc dù sự ký thác này được lồng trong từ ngữ
giới hạn và qua mặt dân chúng Hoa Kỳ bằng cách gây nên một cuộc
chiến tranh mà không có lời tuyên chiến chính thức nào.
Việc nhảy vào can thiệp bằng võ trang của Hoa Kỳ được ngụy tạo
bằng một biến cố xảy ra tại vịnh Bắc Việt vào tháng tám năm 1964.
Theo lời tuyên bố của chính Tổng Thống Hoa Kỳ thì các tuần tiễu đỉnh
của Bắc Việt đã tấn công hai diệt lôi đỉnh của Hoa Kỳ để khiêu khích.
Đề đối phó với sự xâm lăng của Cộng sản, Tổng Thống Hoa Kỳ đã ra
lệnh cho phi cơ oanh tạc vào các căn cứ Hải Quân và các kho nhiên
liệu của Bắc Việt. Lời tuyên bố này được Tống Thống Hoa Kỳ thông
báo cho báo chí vào giữa đêm ngày 4 tháng 8 năm 1964, và ba ngày
sau đó với một bầu không khí đầy xúc động, Quốc Hội Hoa Kỳ đã
thông qua sắc luật Động Viên của Tòa Bạch Ốc, theo đó Quốc Hội ủy
cho Tổng Thống có toàn quyền áp dụng mọi biện pháp cần thiết để
phòng ngừa sự tấn công sau này của Cộng Sản. Các nhà lập pháp Hoa
Kỳ đã đồng thanh coi Việt Nam là một nơi rất quan trọng cho nền Hòa

https://thuviensach.vn

Bình của Hoa Kỳ và Thế Giới qua giải pháp vịnh Bắc Việt. Từ đó, chỉ
trong vòng vài tháng sau, Tổng Thống Johnson bắt đầu cho dội bom và
đưa một lực lượng quân đội với quân số lên đến nửa triệu người qua
Việt Nam mà không cần phải thông qua một sự biểu quyết nào của
Quốc Hội hay dân chúng hết cả.
Sau này, sự phanh phui ra ánh sáng về sự thật của các chiếc lôi đỉnh
của Hoa Kỳ không phải bị Bắc Việt tấn công chi cả mà chỉ là một sự
dàn cảnh mà thôi, nhưng sắc luật Vịnh Bắc Việt vẫn có hiệu lực cho
mãi đến sáu năm sau, khi việc chống đối chiến tranh Việt Nam của
quần chúng Hoa Kỳ ngẫu nhiên bắt buộc Hoa Kỳ phải hủy bỏ sắc luật
đó.
Tại Việt Nam các binh sĩ Hoa Kỳ khám phá ra là họ không thể nào
tìm cách tiêu diệt được quân thù hơn cách mà người Pháp và Quân Đội
Việt Nam đã từng làm trước họ. Mặc dù được Bắc Việt yểm trợ với
nhiều tiểu đoàn chính quy, nhưng Việt Cộng tại miền Nam vẫn tiếp tục
áp dụng chiến thuật du kích, cho nên một phần ba số thương vong của
Hoa Kỳ đều do các mìn bẫy của Việt Cộng.
Tổng Thống Johnson đưa quân vào miền Nam càng nhiều thì số tiền
viện trợ cho miền Nam cũng càng gia tăng thêm, nằm trong các chương
trình phát triển nông thôn, chương trình bình định hay một chương
trình cho một cuộc chiến tranh khác. Tất cả các nỗ lực này đều không
đủ sức quyến rũ nông dân Việt Nam để họ khỏi ngả theo Việt Cộng chút
nào. Thay vì thay đổi nếp sống của nông dân tại đây, các chính sách
của Johnson lại làm ung thối thêm đờỉ sống của họ. Đầu năm 1968,
tổng hợp các ảnh hưởng về các cuộc hành quân lùng và diệt địch, các
chương trình khai hoang bằng hóa chất tại các vùng rừng rậm ở Việt
Nam cũng như các cuộc không tập tại các nơi này cho thấy có hàng
triệu người dân phải đi tị nạn. Họ đổ dồn về các thành phố đã quá
đông người để sinh sống. Tại các nơi này, họ lại phải đương đầu với
mọi khó khăn để sinh tồn trước sự có mặt của quá nhiều người Hoa Kỳ,
mà các chương trình viện trợ rộng rãi của họ đã làm cho nạn lạm phát
kinh tế tăng gia trầm trọng hơn bao giờ hết.

https://thuviensach.vn

Trong lúc đó thì sự lãnh đạo tại Miền Nam đã trở nên ổn định hơn.
Trước tiên dưới quyền lãnh đạo của Tướng Nguyễn Cao Kỳ, rồi sau đó
là Nguyễn Văn Thiệu. Cả hai chính phủ này vẫn không được quần
chúng ủng hộ và nạn thối nát cũng không thua thời ông Diệm lại xảy
ra. Nói chung thì cả hai chính phủ này đều không được sự ủng hộ của
mọi tầng lớp dân chúng. Chiến tranh vẫn tiếp diễn không ngừng.
Giữa thập niên 1960 thì Hoa Kỳ gia tăng các cuộc oanh tạc trên
lãnh thổ Bắc Việt với mục đích làm cho các nhà lãnh đạo tại Hà Nội
biết là Hoa Kỳ vẫn quyết tâm đánh gục họ, nhưng trên thực tế thì các
cuộc dội bom này đã làm cho dân chúng Bắc Việt càng đoàn kết lại
thêm hơn và cùng quyết tâm chống lại cuộc ngoại xâm - một thứ giặc
đã từng đè nặng lên suốt hành trình lịch sử của họ - Cũng trong thời
gian này, phi cơ của Không Quân và Hải Quân Hoa Kỳ bị bắn rơi tại
miền Bắc càng lúc càng thêm nhiều, và một số phi công bị bắt làm tù
binh. Tin đức đồn ra là các phi công này bị quân thù hành hạ và tra tấn
tàn bạo phù hợp với hình thức tẩy não của Cộng Sản, và kết quả là số
tù binh này bỗng nhiên trở thành một mối quan tâm làm động lòng tất
cả mọi tầng lớp dân chúng tại Hoa Kỳ.

https://thuviensach.vn

MỘT

  Thành phố Hà Nội đêm tránh phi cơ oanh tạc không một ánh đèn.
Cạnh Hồ Hoàn Kiếm về mạn Bắc có ánh vàng vọt từ một chiếc công xa
Tatra mang nhãn hiệu Tiệp Khắc, đang ì ạch chuyển bánh trong đêm
tối. Ánh đèn pha phản chiếu xuống mặt hồ, tạo thành một vùng ánh
sáng mờ ảo bao trùm một vùng trời yên tĩnh dầy đặc hơi sương.
Thời gian bây giờ đang ở vào tuần lễ cuối cùng của tháng đầu năm
1968. Như thường lệ, đường phố của cái thủ đô ngàn năm văn hiến lúc
bây giờ đầy những hoạt động với những chiếc xe bò, xe kéo cùng
những chiếc xe đạp, thồ những kiện hàng như rau, cải, hàng hóa, do
nông dân từ các vùng ngoại ô đem vào tiếp tế cho thành phố. Mọi
người đều chăm chú vào công việc của mình, không ai buồn để ý đến
tiếng kèn inh ỏi của chiếc Tatra đang thúc hối họ. Từ xa xa vọng lại
tiếng ù ù của các chiếc pháo đài bay B52 và các chiến đấu cơ F105.
Tiếng ù ù quen thuộc mà dân chúng thành phố này từng biết được gần
như mỗi đêm kể từ hơn một tuần nay, những người đi dưới đường, ai
cũng vội vã bước nhanh chân hơn.
Thời tiết về đêm lúc bây giờ vẫn còn oi ả, các cửa kiếng, trên chiếc
xe Tatra cũ kỹ được quay thật sát xuống bên dưới thành cửa rỉ sét. Bên
băng sau của chiếc xe, Trung Úy Mark Sherman ngồi giữa hai người
lính với đầy đủ vũ khí áp tải. Mark Sherman nghe tiếng động của các
phi cơ từ đàng xa vọng lại rõ ràng, dù vậy anh vẫn không tỏ ra dáng
điệu nào cho biết mình có nhận thức sự kiện đó. Hai tay Mark đang bị
còng, bên dưới hai chân anh cũng bị xiềng bằng xích sắt ở hai cổ chân.
Mark lơ đãng đưa mắt nhìn ra hình dáng mờ ảo của ngôi tháp giữa mặt
hồ. Trên người Mark vẫn mặc bộ quân phục không quân mà anh đã
mặc với đầy đủ trang cụ của một phi công khi anh cất cánh rời Đà
Nẵng lần sau cùng vào một đêm đầu năm 1966. Trang phục này giờ đây

https://thuviensach.vn

đã quá cũ kỹ không còn được cái vẻ hiên ngang như lúc trèo lên chiếc
chiến đấu cơ F105 Thunderchief cách đây hai năm. Đầu anh đã bị cạo
trọc và gương mặt trắng trẻo đầy đặn của anh bây giờ chỉ trơ xương hốc
hác, hai mắt sâu thũng, hai bờ vai cong xuống với khuôn mặt thất thần.
Hai cánh tay khẳng khiu bị còng bỏ thõng trên cặp đùi ốm yếu, thỉnh
thoảng mùi ét xăng nồng nặc, một thứ nhiên liệu do Nga Xô lọc chế
thật tồi tàn xông lên từ chiếc Tatra cũ kỹ và mục nát làm Mark muốn
ngộp thở, nhưng gương mặt của anh vẫn bình thản không một phản ứng
nào.
Từ bên trên băng trước, thỉnh thoảng Trần Văn Kim quay lại nhìn
Mark Sherman, nhưng Mark vẫn không chú ý tới. Mặc dù đã trên năm
mươi, gương mặt tròn trĩnh của Kim trong bộ y phục cán bộ cao cấp
vẫn còn tràn đầy vẻ trẻ trung, có vẻ đàn bà một chút, và nếu như Mark
Sherman có được cái nhìn như của cha mình thì anh sẽ nhận ra khuôn
mặt của Trần Văn Kim, người phụ tá cao cấp của Chủ Tịch Hồ Chí
Minh, mang đầy nét kiều diễm của đứa em gái mình là Lan nhưng
Mark không để tâm đến sự có mặt của Trần Văn Kim, anh cố nhìn ra
ngoài đêm tối mù mịt như anh đã từng làm trong suốt cuộc hành trình
dài hơn hai tiếng đồng hồ vừa qua, từ khám đường Sơn Tây ở Tây Bắc
Hà Nội cho mãi đến bây giờ.
— Bộ Trung Úy không muốn biết mình đang được đi đâu sao, Trung
Úy Sherman?
Trần Văn Kim hỏi bằng tiếng Anh nặng giọng Á Đông. Mặc dù hai
người lính áp tải có chọt mũi súng vào hông của Mark để hăm dọa,
nhưng Mark Sherman vẫn điềm nhiên không trả lời câu hỏi của người
ngồi trước xe. Trần Văn Kim phát tay ra hiệu cho hai người lính thôi
hành hạ Mark rồi quay người ngồi ngay lại trên ghế.
Chiếc Tatra với hình thù kỳ quái được ngụy trang lá dừa và các
nhánh cây rừng, hục hặc chạy quanh vòng theo bờ hồ, rẽ sang qua một
khu vực phố thị trước khi ra vùng ngoại ô về hướng Nam. Tại đây tất
cả mọi người đang qua lại bên dưới lề đường đều ngưng hoạt động,

https://thuviensach.vn

trong lúc đó người tài xế chiếc xe Tatra đưa đầu ra ngoài cửa xe, lắng
tai nghe ngóng một lúc rồi nói.
— Chắc lại là cảng Hải Phòng nữa, phải không đồng chí Kim?
Thay vì trả lời cho người tài xế, Trần Văn Kim vẫn ngồi im lặng
nghe tiếng phi cơ trên bầu trời càng lúc càng lớn dần. Đây là cuộc
không tập hỗn hợp giữa các phi cơ được cất cánh từ Thái Lan và các
phi cơ thuộc Đệ Thất Hạm Đội ngoài khơi biển Nam Hải, tiếp theo đó
không bao lâu thì tiếng đại bác phòng không bắt đầu thi nhau nổ chát
chúa.
— Xem chừng tối nay chúng lại đến đây nữa. Thôi mình cố gắng về
đến nơi càng sớm càng tốt.
Kim nói nhỏ, rồi ra hiệu cho người tài xế tiếp tục cuộc hành trình.
Người tài xế cho nổ máy xe, anh cố gắng chăm chú nhìn vào kiếng
chắn gió để tránh đám đông bên dưới lề đường qua ánh sáng vàng vọt
của ngọn đèn mắt mèo trên chiếc xe Tatra. Dọc theo hai bên lề đường,
cứ cách nhau vài thước thì có dựng một tấm bảng thật lớn trên đó có
treo hình Hồ Chí Minh đang nhìn xuống đám phụ nữ bắn hạ các phi cơ
Hoa Kỳ bằng súng trường. Khi chiếc xe đi ngang tấm bảng này, Trần
Văn Kim quay lại băng sau.
— Biết rằng Trung Úy không màng đến việc gì cả, đặc biệt là việc
viếng thăm Thủ Đô của chúng tôi đây, tôi nghĩ tôi cũng cần nói cho
Trung Úy biết lý do tại sao chúng tôi mang Trung Úy về đây. Trung Úy
đã được vinh dự được vị lãnh tụ thân mến của nhân dân Việt Nam, vị
Chủ Tịch của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, người mà Trung Úy
thấy được treo hình khắp nơi chung quanh đây, đã đồng ý tiếp chuyện
riêng với Trung Úy.
Trần Văn Kim vừa nói, vừa đưa mắt chăm chú nhìn dò xét phản ứng
của Mark Sherman, nhưng viên sĩ quan Hoa Kỳ vẫn điềm nhiên tọa thị,
không tỏ ra một thái độ nào khác lạ, cùng lúc đó thì tiếng vun vút của
hàng loạt quả bom rơi từ xa vọng lại nghe thật rõ.

https://thuviensach.vn

— Có lẽ Trung Úy không tin lời của tôi, có lẽ Trung Úy cũng không
sao tin rằng một vị thủ lãnh của một quốc gia như chúng tôi lúc này
đang bị các phi cơ của Hoa Kỳ dội bom tàn khốc như thế này mà ông
ấy vẫn ở lại giữa lòng thành phố này với chúng tôi và người Hoa Kỳ
như Trung Úy cũng không làm sao có thể hiểu được thực chất của sự vĩ
đại về nhà lãnh đạo của chúng tôi đâu. Ông ấy nhứt định cùng chia sẻ
tất cả những gian nguy mà nhân dân và các đồng chí của ông ấy đang
gánh chịu.
Trần Văn Kim vừa nói, vừa cười. Một vòng lửa vàng vụt bùng lên
soi sáng cả bên trong lòng chiếc Tatra khi một quả bom rơi ngay vào
một kho nhiên liệu gần đó. Người tài xế vội vàng cho xe ngừng lại và
mở cửa nhảy ra ngoài. Trần Văn Kim vẫn ngồi lại trên xe, đưa mắt nhìn
ngọn lửa đang bốc cao một lúc đoạn ra lệnh cho hai người lính đang áp
tải Mark Sherman điều gì đó rồi mở cửa bước xuống xe.
Ngay lúc này, chung quanh đây, dân chúng đã bỏ hết gồng gánh trên
người cùng chạy vội hết về phía các vệ đường, chui vào các hầm trú ẩn
được thiết lập dọc theo hai bên đường bằng các thùng chứa nhiên liệu
hai trăm lít. Khi vào bên trong, người ta cho kéo các chiếc nắp đậy lại
bên trên đầu và chỉ trong vòng một khoảnh sau thì toàn thể khu phố
không còn một bóng người.
Hai người lính áp tải kéo Mark ra khỏi băng ghế bên sau xe, cố đẩy
thân hình cao lớn của người phi công Hoa Kỳ vào một hầm trú ẩn gần
đó, nhưng Mark không chịu quỳ xuống bên trong hầm để hai người lính
có thể đậy lại chiếc nắp hầm. Tức giận vì thái độ lỳ lợm của Mark, một
trong hai người lính đã không dằn được cơn giận dữ, y lên tiếng quát
tháo Mark liên hồi, đồng thời dùng báng súng đập mạnh vào người anh
khi một quả bom khác rơi gần đó làm mảnh vụn của đất, đá rơi lả tả
khắp mọi nơi. Sau cùng, hai người lính bỏ mặc Mark đứng dưới chiếc
hầm không đậy nắp, chạy vội về phía một chiếc hầm khác.
Khi hai người lính áp tải đậy được nắp hầm của họ lại thì tiếng xé
không khí cùng sức chấn động của bom nổ càng lúc càng nhiều, các
mảnh vụn của bom tàn phá cùng đất, đá rơi rải khắp mọi nơi, rào rào đổ
https://thuviensach.vn

xuống mui chiếc Tatra đậu gần đó. Lửa từ kho nhiên liệu bị bốc cháy
càng lúc càng nghi ngút bốc lên cao. Dưới ánh lửa vàng vọt, Mark
Sherman ngẩng đầu nhìn lên trời với vẻ mặt đầy căng thẳng và giận dữ.
Đứng trong chiếc hầm được thiết lập cho người Việt Nam bé nhỏ, Mark
với cơn giận đang bùng dậy, anh đưa tay cầm lấy chiếc nắp hầm quăng
mạnh qua bên kia lề đường. Chiếc nắp hầm bằng sắt lăn lóc trên mặt
đường chạy thẳng qua bên kia lề mới dừng lại. Mark cung tay đưa lên
trời, miệng thét thật lớn những âm thanh rời rạc về hướng các phi cơ
bên trên làn mây u tối.
Những tiếng kêu thét của Mark vụt lên không rõ ràng và rời rạc cứ
như tiếng kêu gào của một loài thú phát ra từ cổ họng của anh trong
một trạng thái điên loạn đến cùng cực. Thỉnh thoảng, tiếng gầm gừ của
Mark bị chìm hẳn vào giữa tiếng bom nổ long trời gần đó, rồi những
tiếng gầm gừ này lại vang dội giữa những khoảnh khắc yên lặng vô
thường của cuộc không tập, nghe thật quái đản vô cùng.
Bên dưới một căn hầm trú ẩn gần đó, có một lúc Trần Văn Kim khẽ
giở nắp hầm của mình đưa mắt nhìn về phía Mark Sherman, nhưng
tiếng bom nổ mạnh gần đây làm rung chuyển mặt đất đã khiến Trần
Văn Kim phải vội đậy lại nắp miệng hầm, ngay lúc đó một mảnh bom
nhỏ tạt mạnh vào trán Mark Sherman làm anh ngã gục về phía trước.
Thân thể người phi công Hoa Kỳ nằm sóng xoài nửa trong, nửa
ngoài miệng một hầm tránh bom tại phố phường Hà Nội. Mark nằm
yên bất động khi tiếng phi cơ trên trời dần dần mất hút giữa đêm tối, trả
lại sự yên tĩnh cho thành phố này. Bây giờ chỉ còn có tiếng rên khe khẽ
của Mark Sherman thỉnh thoảng vang lên giữa đêm tối mịt mùng mà
thôi.

https://thuviensach.vn

HAI

  Mười phút sau khi cuộc không tập chấm dứt, chiếc Tatra dừng lại
trước một cổng tường cao của một công thự để binh lính tại nơi này
khám xét giấy tờ rồi từ từ tiến vào bên trong một khoảng sân rộng có
xây một pháo đài kiên cố trước dãy nhà cũ kỹ mang đầy đường nét kiến
trúc ảm đạm kiểu Staline thời 1940.
Bên sau băng ghế của chiếc Tatra, Mark Sherman lúc này đã tỉnh lại.
Trên trán anh, nơi bị một mảnh đá, hay một mảnh bom văng trúng
trong cuộc không tập vừa qua giờ này sưng húp. Mark ngồi thừ người ở
băng sau với vẻ bất cần như thường lệ. Chiếc xe đỗ lại trước các bậc
tam cấp của dãy nhà và Mark lặng lẽ để cho người ta dìu mình bước
xuống xe, bước vào ngôi nhà trước mặt. Tại một trạm kiểm soát bên
trong hành lang, nhiều binh sĩ của Quân Đội Nhân Dân Việt Nam, ốm
yếu với súng AK 47 của Nga kè kè trên tay, đang kiểm soát giấy ủy
nhiệm của Trần Văn Kim. Mọi người, ai nấy đều nhìn Mark Sherman
với những cặp mắt đầy hung tợn.
Bên dưới hành lang của tầng trệt, Mark với hai cánh tay bị còng,
chân đi dép Bình Trị Thiên, một loại dép làm bằng vỏ xe hơi cũ, lê lết
bước đi như một người sắp kiệt lực. Mỗi lần Mark Sherman chùn bước,
thì anh bị hai người lính áp tải đùng báng súng thốc vào người thúc
giục. Đến trước một cánh cửa sơ sài, có bộ đội đứng gác hai bên, người
ta ra lệnh cho Mark dừng lại chờ nơi đó trong lúc Trần Văn Kim đưa
tay gõ lên cửa rồi mở cửa bước vào một mình. Trong khi chờ đợi ở bên
ngoài, Mark Sherman thấy những binh sĩ gác chung quanh đây, ai nấy
đều nhìn mình với cặp mặt đầy căm hờn, tưởng chừng họ có thể ăn
tươi, nuốt sống anh vậy, nhưng Mark vẫn đứng yên tại chỗ, đầu cúi
xuống đất không buồn nhìn những đôi mắt cú vọ đang chằm chằm nhìn
mình. Hai tay bị còng, thả lỏng trước mặt, ngay như một lúc sau đó

https://thuviensach.vn

người ta mở cửa đẩy anh bước vào bên trong, Mark vẫn gằm đầu nhìn
xuống đất, bước đi và không hề ngẩng đầu lên.
Bên trong cùng của gian phòng có bóng dáng của người đàn ông ốm
yếu đang cúi đầu xuống một đống giấy tờ trên một chiếc bàn dài bóng
loáng. Các chồng hồ sơ chưa kịp dọn dẹp và các hàng ghế không ngay
hàng thẳng lối cho thấy một cuộc họp của Trung Ương Đảng Lao Động
vừa mới chấm dứt tại đây không lâu. Trên vách tường phía sau lưng
người đàn ông già yếu có treo một tấm hình của Vladimir Ilyich Lenin,
trắng đen, chụp trong một thế nghiêm trang đang nhìn xuống. Đôi mắt
người trong hình ánh rõ hùng khí cách mạng bên dưới khuôn mặt lạnh
lùng và khung miệng đầy vẻ cương quyết, dưới cằm có để một chòm
râu trái ấu.
— Bước tới đi.
Một trong hai người lính áp giải thúc giục Mark bước tới bằng mũi
súng thốc mạnh vào hông. Mark bước tới, khi còn cách dẫy bàn độ một
thước thì người ta ra lệnh cho anh đứng lại. Người đàn ông đàng sau
dãy bàn vẫn cúi đầu viết trên các tờ giấy một lúc lâu mới bỏ viết xuống
và đưa tay ra hiệu cho binh sĩ đứng gần đó bỏ súng xuống trong một
dáng điệu hết sức từ tốn.
Mark Sherman ngẩng đầu lên, nhưng đôi mắt của anh không có vẻ gì
cho thấy anh có nhận ra người đàn ông với nét mặt nhăn nheo vàng vọt
có hàm râu thưa dưới cằm mà tên tuổi của ông ta đã được toàn thể thế
giới biết đến như là một ông tổ của cách mạng, nổi tiếng hơn cả người
có bức hình treo trên tường đàng sau lưng mình nữa. So với Lenin thì
người lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam già hơn nhiều, da dẻ của ông
ta nứt nẻ như người tiền sử, bộ ngực của ông gập xuống khiến chiếc áo
trên người rộng thùng thình không khác gì áo quần của một hình nộm
mà người ta thường thấy ở ngoài đồng ruộng, được nông dân dựng lên
để xua đuổi chim chóc phá hại mùa màng. Chỉ có đôi mắt của ông ta là
sáng rực và sống động mà thôi. Đôi mắt sáng hoắc, chứa đựng một sự
trầm tĩnh khác thường, đôi mắt đó dường như đã thu hút hết những hào
khí chung quanh căn phòng này. Ngay khi đôi mắt của người đàn ông
https://thuviensach.vn

đó bắt đầu chuyển động thì khuôn mặt hốc hác và khô cằn của ông ta
vụt chuyển thành một khuôn mặt dễ nhìn hơn, miệng chúm chím nở nụ
cười kẻ cả.
Vẫn giữ nụ cười đó trên môi, người đàn ông tự châm cho mình một
điếu thuốc rồi đưa ngón tay xương xẩu gõ nhè nhẹ xuống một tờ giấy
trên mặt bàn.
— Trung Úy Sherman, cha của Trung Úy có viết thơ cho tôi.
Người đàn ông nói bằng tiếng Anh với một giọng hết sức tự tin.
— Mời Trung Úy hãy ngồi xuống đây.
Mark Sherman lê đôi chân bị xiềng bước đến chiếc ghế mà người
đàn ông vừa chỉ, ngay khi đó thì một binh sĩ cầm súng bước tới, nhưng
người đàn ông đã ra dấu cho y bước lùi ra sau.
— Cha của Trung Úy cũng có gửi cho tôi tấm hình mà ngày xưa
chúng tôi chụp chung với nhau. Hồi chụp tấm hình này thì cha của
Trung Úy cũng không lớn hơn Trung Úy bây giờ là bao nhiêu. Hồi đó
chúng tôi là bạn và tôi có thể nhận ra là tình quyến thuộc gia đình lúc
nào cũng vô cùng mạnh mẽ.
Nói tới đây người đàn ông tươi cười đưa một tấm hình nhỏ về phía
Mark.
Trần Văn Kim nãy giờ vẫn im lặng đứng yên bên cạnh chiếc ghế của
Chủ Tịch Hồ Chí Minh, vội vàng bước vòng qua chiếc bàn, đến bên
cạnh Mark Sherman đưa mắt nhìn vào tấm hình, đoạn nhìn sang Mark
Sherman. Bức hình chụp Hồ Chí Minh đang tươi cười đứng chung với
đám Sĩ quan và binh sĩ OSS, chụp tại một khu rừng hồi tháng 8 năm
1945. Các quân nhân Hoa Kỳ trong hình mặc quân phục ngắn, đầu đội
nón đi rừng, chân mang giầy cao, bên trái Hồ Chí Minh là Joseph
Sherman. Hồ Chí Minh thở một hơi dài rồi lên tiếng.
— Đó là những ngày đầy kỷ niệm của chúng tôi. Tôi đã giúp đưa cha
của Trung Úy về lại đơn vị sau khi phi cơ của ông ấy bị quân Nhật bắn
rơi, ngược lại cha của Trung Úy cũng giúp đỡ chúng tôi rất nhiều,

https://thuviensach.vn

nhưng rất tiếc sự giúp đỡ lẫn nhau và sự hợp tác thân mật này của hai
quốc gia chúng ta không được dài lâu.
Mark Sherman rời mắt khỏi tấm hình nhìn lên mặt Hồ Chí Minh.
Một số đông những tù binh Hoa Kỳ bị bắt tại miền Bắc này, ai cũng coi
người lãnh đạo ở đây là một thứ người dơ bẩn, thừa thãi của gia súc mà
tiếng Anh khi nói lên có âm hưởng như tên của đương sự. “Horse Shit
Man”.
Họ đã đọc trại giọng lại để cho giống tên của vị Chủ Tịch nước
Việt Nam Dân Chủ này trước mặt các nhân viên tra tấn họ và kết quả là
các tù binh Hoa Kỳ phải chịu những cực hình tàn bạo hơn bao giờ hết.
Nhưng đối với những tù binh người Hoa Kỳ thì mỗi khi được nhắc tên
của Hồ Chí Minh bằng chữ này thì với họ, đây là một vinh dự. Ý nghĩ
này hiện ngay lúc này đang chợt lóe lên đầu óc của Mark Sherman. Đã
hơn một lần anh mấp máy đôi môi định lên tiếng, nhưng rồi anh lại
kềm hãm được và thu mình vào thế thụ động như trước.
Hồ Chí Minh nhìn Mark Sherman, ông quan sát người sĩ quan trẻ
một lúc rồi lại mỉm cười thân thiện trước khi đưa tay mở một vài chai
bia đặt trong một chiếc khay để cạnh đó từ lúc nào. Hồ Chí Minh rót
rượu sủi bọt vào một cái ly rồi đẩy ly bia đến trước mặt Mark trước khi
rót vào một ly khác cho mình.
— Thật là một lầm lẫn lịch sử khi Hoa Kỳ lại đi trở mặt với bạn bè
thân thuộc, từng biết nhau từ năm 1945 để giờ thành là kẻ thù của
chúng tôi. Vậy chúng ta hãy cùng uống mừng cho sự khôn khéo của
Hoa Kỳ ngày xưa đi Trung Úy. Không phải để mừng cho sự điên rồ của
Hoa Kỳ hiện tại đâu. Có thể rồi đây sẽ có ngày mà các người lãnh đạo
đất nước của Trung Úy sẽ khôn ngoan hơn.
Hồ Chí Minh đưa bàn tay xương xẩu, ra dấu cho Mark uống bia,
nhưng người sĩ quan Hoa Kỳ vẫn đưa mắt nhìn người đối diện không
một phản ứng nào, và ly rượu trên bàn vẫn không được anh sờ đến.
Hồ Chí Minh cầm ly rượu đưa lên miệng uống nghe rồn rột rồi đưa
tay chỉ lên vết sưng trên trán của Mark.

https://thuviensach.vn

— Mấy trái bom do đồng đội của Trung Úy thả hôm nay suýt giết
chết Trung Úy rồi đó phải không? Thật là một điều hết sức mỉa mai.
Tôi mời Trung Úy đến đây là muốn Trung Úy được an toàn, để giữ lời
hứa với người bạn đồng chí cũ.
Đàng sau ghế, Trần Văn Kim len lén ra hiệu cho người cán bộ khác
đang đứng gác ở cửa phòng. Người binh sĩ này hiểu được ý của Kim
vội vàng bỏ đi.
— Trung Úy đã có hai năm dài để suy nghĩ về các hành động ngu
xuẩn của Hoa Kỳ rồi phải không?
Hồ Chí Minh lại nhoẻn miệng cười với Mark, nhưng lần này giọng
nói của ông ta có vẻ chua chát và không còn giễu cợt nữa.
— Bây giờ thì Trung Úy có lẽ đã biết rõ về chúng tôi và đã biết
chính nghĩa của chúng tôi là chính đáng rồi phải không? Chúng tôi đã
chiến đấu hơn một ngàn năm rồi để giành lại độc lập cho đất nước của
chúng tôi và chúng tôi phải để cho Trung Úy thấy là chúng tôi sẽ không
bao giờ ngưng chiến đấu, cho đến khi đạt được phần chiến thắng mới
thôi.
Hồ Chí Minh ngừng nói một lúc lâu, đôi mắt ông ta chăm chú nhìn
như muốn thiêu đốt người đối diện.
— Sự thừa nhận vấn đề này hiện đang bành trướng mạnh trong quần
chúng tại Hoa Kỳ, tại quê nhà của Trung Úy đó. Cho nên Hoa Kỳ phải
từ bỏ ngay cuộc chiến tranh xâm lăng thực dân mới này mới được.
Trong thời gian Trung Úy bị bắt giữ tại đây thì tại Hoa Kỳ, nhân dân đã
nhận thức được rằng nhân dân Việt Nam chúng tôi chắc chắn cuối cùng
sẽ toàn thắng. Trung Úy có thể giúp đỡ cho công việc này chóng thành
tựu để giảm thiểu đi sự đau khổ của chính mình và của những người
khác tương tự như Trung Úy nếu như Trung Úy chịu đứng ra tố cáo
công khai sự ngu xuẩn của Hoa Kỳ hiện tại.
Phản ứng duy nhứt của Mark Sherman sau lời nói của Hồ Chí Minh
là anh vụt ngồi xuống chiếc ghế cạnh đó.

https://thuviensach.vn

Cùng lúc này thì cánh cửa gian phòng lại vụt mở và người lính mà
Kim đã ra hiệu bỏ đi lúc nãy bây giờ lại bước vào, tiếng chân dép Bình
Trị Thiên của gã bước nhanh, phá tan sự yên lặng trong phòng. Khi đến
bên chiếc bàn, người lính đặt lên bàn một gói vải nhỏ rồi trở lại vị trí
đứng gác như cũ. Trần Văn Kim bước đến đưa tay tháo chiếc bọc vải
bày ra bàn rồi thụt lùi lại phía sau. Trên mặt bàn, một lá thơ chưa đóng
dấu còn nằm trong phong bì chưa ghi địa chỉ, nằm bên cạnh mấy tờ
giấy bạc tiền Việt Nam Cộng Hòa nhăn nheo, một xâu chìa khóa, một
chiếc khăn tay và một chiếc chân thú có lông tơ mịn được gắn vào một
sợi dây chuyền vàng. Trần Văn Kim nhỏ nhẹ nói.
— Đây là các vật sở hữu của Trung Úy Sheman khi bị bắt, thưa đồng
chí Chủ tịch.
Hàm râu dài và thưa của Hồ Chí Minh quét lên mặt bàn khi ông ta
chồm tới cầm lá thơ, mở ra đọc, một lúc sau ông đưa mắt nhìn Mark.
— Vì lý do nhân đạo, và để đáp lại lời hỏi thăm của cha Trung Úy,
chúng tôi sẽ để cho Trung Úy được gửi lá thư này về cho mẹ của Trung
Úy. Như vậy, ít nhứt gia đình của Trung Úy cũng có bằng cớ là Trung
Úy vẫn khỏe mạnh. Tôi tin rằng Trung Úy sẽ biết đây là một sự nhân
nhượng để tỏ lòng kính trọng cha của Trung Úy khi ông ấy phục vụ với
chúng tôi ngày xưa.
Hồ Chí Minh gõ gõ lá thư xuống mặt bàn như để nhấn mạnh lời nói
của mình, nhưng Mark Sherman không nghe được gì cả. Mark đang
chăm chú nhìn một vật đang để trên bàn, đôi mắt long lanh của Mark
vụt biến đổi khác thường.
Đứng cạnh đó, Trần Văn Kim thấy rõ sự đổi thay trên mặt Mark
Sherman, Kim ra lệnh cho người lính gác bước tới, nhưng trước khi
người lính kịp bước tới bên cạnh Mark thì viên sĩ quan không quân Hoa
Kỳ đã chồm lên khỏi ghế, hai bàn tay bị còng được quăng mạnh tới một
vật có chòm lông tơ mịn, nhưng trước khi Mark rút được bàn tay có
cầm món đồ mình muốn về thì người lính đã rút vội khẩu súng lục bên
hông, trở báng súng, đập mạnh xuống hai bàn tay của Mark, đồng thời

https://thuviensach.vn

dùng tay siết chặt cổ họng của Mark, giật ngược anh ngồi lại phía sau.
Mặc dù người sĩ quan Hoa Kỳ đang bị nghẹn cổ vì sự tàn bạo của
người lính hộ vệ, mắt anh trợn trắng, nhưng bàn tay Mark vẫn không
bỏ rơi vật mình vừa nắm được.
— Cái đó là cái gì vậy?
Hồ Chí Minh nhíu mày làm cho khuôn mặt nhăn nheo của ông ta
càng thêm khó nhìn, ông ta quay qua hỏi Kim.
— Thưa đồng chí Chủ Tịch, tôi nghĩ đó là một cái chân thỏ phơi khô
mà thôi. Qua mấy lần thẩm vấn thì Trung Úy Sherman đã thú nhận là
lúc nào anh ta cũng mang theo cái chân thỏ đó bên mình mỗi khi bay
các phi vụ hành quân. Ở Tây phương, người ta tin rằng người đeo cái
chân thỏ bên mình như vậy sẽ gặp được nhiều may mắn...
Người lính hộ vệ sau khi nghe lời đối đáp giữa Trần Văn Kim với vị
Chủ Tịch, anh ta vụt thụt người xuống, với cánh tay còn lại, gã đàn ông
cố nạy bàn tay đang cầm chiếc chân thỏ, giật mạnh ra khỏi tay Mark.
Người lính hộ vệ cười nhẹ khi lôi được chiếc chân thỏ đem đặt lại trên
bàn. Mặc dù hai tay bị còng, Mark vẫn cố sức vùng vẫy khỏi sự kềm
kẹp của người lính. Anh nhào tới trước mặt bàn với ý định chụp lại
chiếc chân thỏ một lần nữa, nhưng một người lính thứ hai từ đằng sau
chạy vụt tới choàng người giữ lấy thân thể Mark. Phải khó khăn lắm
hai người lính Cộng sản Bắc Việt mới vật ngã được Mark xuống sàn
nhà, cả ba cùng hào hển thở.
Hồ Chí Minh đứng lặng yên nhìn ba người quần nhau dưới sàn nhà
một lúc rồi quay qua nhìn Trần Văn Kim.
— Trung Úy Sherman bị bắt vào trường hợp nào vậy?
Kim bước tới trước một chút.
— Anh ta là một người cứng đầu nhất trong đám tù binh Hoa Kỳ.
Suốt chín tháng đầu anh ta chống cự lại hết mọi kỹ thuật thẩm vấn của
chúng ta. Kể từ ngày bị bắt cho đến nay anh ta thường xuyên bị nhốt
riêng. Ba tháng sau này khi chúng ta nhận được thơ của cha anh ấy thì

https://thuviensach.vn

chúng tôi cho quan sát anh ta thường xuyên hơn để đề phòng anh ấy
khỏi tự vẫn.
— Vậy đồng chí định xử trí với y như thế nào? Đồng chí chỉ mới cho
tôi biết là mình có thể dùng y vào một phương thức đặc biệt mà thôi.
— Thưa đồng chí Chủ Tịch, tôi nghĩ là chúng ta nên tỏ ra nhân từ, độ
lượng trong kế hoạch tuyên truyền của chúng ta mới được.
Bên dưới sàn nhà Mark Sherman vẫn còn rên rỉ giữa hai người cán
binh. Kim nhìn họ một lúc rồi nói.
— Nếu đúng thời cơ thì ch...