BÀI 1: CÂU CHUYỆN CỦA LỊCH SỬ
----VĂN BẢN 1: LÁ CỜ THÊU SÁU CHỮ VÀNG
(Trích, Nguyễn Huy Tưởng)
Môn Ngữ văn; Lớp ....;
Số tiết thực hiện: .... (Tiết .....)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Xác định được người kể chuyện ngôi thứ ba; nhận biết được các chi tiết miêu tả
hình dáng, cử chỉ, lời nói, suy nghĩ của các nhân. Từ đó, hình dung được đặc điểm
của từng nhân vật;
- Nhận biết được những đặc điểm cơ bản làm nên sức hấp dẫn của truyện lịch sử:
nhân vật lịch sử, (ngôn ngữ, hành động, suy nghĩ của nhân vật), sự kiện lịch sử.
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật Trần Quốc Toản;
- Nêu suy nghĩ về lòng yêu nước của người anh hùng trẻ tuổi Trần Quốc Toản và
cách thể hiện lòng yêu nước trong thời đại ngày nay.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực
hợp tác...
b. Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng;
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Lá cờ thêu sáu
chữ vàng;
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý
nghĩa truyện;
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các truyện có
cùng chủ đề.
3. Phẩm chất
- Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: lòng yêu nước,
sự cam đảm, cương trực.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch bài dạy;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

2. Chuẩn bị của học sinh: SGK, dự án tác giả, tác phẩm; soạn bài theo hệ thống câu
hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Nhóm 1: Chuẩn bị những thông tin về tác giả, tác phẩm.
- Nhóm 2: Tranh ảnh liên quan đến tác giả, tác phẩm.
- Nhóm 3: Sân khấu hóa đoạn trích
- Nhóm 4: Tìm bài hát, thơ liên quan đến các nhân vật trong văn bản.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Tổ chức hoạt động
a) Hoạt động 1: Khởi động
- Mục tiêu:Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
- Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề.
- Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.
- Tổ chức thực hiện:
+ GV chiều hình ảnh về nhân vật lịch sử
1. Hãy nêu tên và sự hiểu biết của em về các nhân vật lịch sử sau:

2. Hãy kể một câu chuyện liên quan đến nhân vật lịch sử đó mà em biết?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, chia sẻ hiểu biết về nhân vật trong tranh và những câu
chuyện đáng nhớ nhất về nhân vật lịch sử ấy.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Những câu chuyện lịch sử đã đi
vào thơ ca nhạc họa một cách rất tự nhiên cho thấy sức sống mãnh liệt của nó. Lịch
sử không hề khô khan mà trở nên hấp dẫn hơn với những câu chuyện được tái hiện lại
một cách tài tình và độc đáo. Có những tác phẩm sống mãi trong lòng nhân dân Việt
Nam không chỉ vì những sự kiện sống động mà còn bởi nghệ thuật xây dựng nhân vật
vô cùng hấp dẫn trong những câu chuyện lịch sử. Một trong những tác phẩm truyện
lịch sử hay nhất đó là Lá cờ thêu sáu chữ vàng của Nguyễn Huy Tưởng. Trong phạm
vi tiết học hôm nay, các em sẽ được khám phá một đoạn trích rất thú vị.
b) Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
- Mục tiêu: Nắm được tri thức Nv và những thông tin về tác giả, tác phẩm; Khám
phá được nhân vật Trần Quốc Toản, vua Thiệu Bảo... Khám phá đặc điểm của truyện
lịch sử. Rút ra ý nghĩa của văn bản và bài học cho bản thân.
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

- Nội dung: HS sử dụng SGK, phần chuẩn bị bài, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả
lời câu hỏi.
- Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
- Tổ chức thực hiện
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NV 1: Tìm hiểu tri thức thể loại
I. Tìm hiểu chung
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
1. Thể loại truyện lịch sử
*GV yêu cầu HS theo dõi SGK tr.9, đọc thầm
a. Khái niệm:
phần Tri thức ngữ văn và sử dụng KT think – pải
Truyện lịch sử là tác phẩm
– share để yc trình bày các thông tin đã chuẩn bị truyện tái hiện những sự kiện nhân
trong Phiếu học tập 01.
vật ở một thời kỳ, một giai đoạn
*GV nêu câu hỏi:
lịch sử cụ thể. Tình hình chính trị
- Hs theo dõi, điền phiếu học tập 01
của quốc gia dân tộc; khung cảnh
sinh hoạt của con người... Là các
Phiếu học tập 01
yếu tố cơ bản tạo nên bối cảnh lịch
Khái niệm truyện lịch
sử của câu chuyện. Nhờ khả năng
sử là:
tưởng tượng, hư cấu và cách miêu
tả của nhà văn, bối cảnh của một
Cốt truyện của truyện
thời đại trong quá khứ trở nên sống
lịch sử:
động như đang diễn ra.
Thế giới nhân vật
b. Đặc điểm:
trong truyện lịch sử:
- Cốt truyện của truyện lịch
Ngôn ngữ của nhân
sử thường được xây dựng dựa trên
vật trong truyện lịch sử:
cơ sở các sự kiện đã xảy ra; nhà
văn tái tạo hư cấu sắp xếp theo ý đồ
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS tái hiện lại kiến thức vào Phiếu HT, chia sẻ. nghệ thuật của mình nhằm thể hiện
một chủ đề tư tưởng nào đó.
- GV quan sát, hỗ trợ.
- Thế giới nhân vật trong
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS lên trình bày kết quả, chia sẻ hiểu biết bản truyện lịch sử cũng phong phú như
cuộc đời thực.
thân.
+ Việc chọn kiểu nhân vật nào để
- Các HS khác nhận xét, bổ sung.
miêu tả trong truyện là dụng ý nghệ
Bước 4: Kết luận, nhận định
thuật của riêng nhà văn.
- GV nhận xét và chốt kiến thức.
+ Thông thường truyện lịch sử tập
trung khắc họa những nhân vật nổi
tiếng như vua chúa, anh hùng, danh
nhân,… những con người có vai trò
quan trọng đối với đời sống của
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

NV2: Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS: Báo cáo dự án học tập mang
tên:
Tác giả, tác phẩm – Bản anh hùng ca bất diệt.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS đã chuẩn bị dự án học tập ở nhà.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Thông qua việc chuẩn bị dựa án học tập, nhóm
1,2 trình bày dự án.
+ Nhóm 1 cử đại diện thuyết trình.
+ Nhóm 2 treo tranh ảnh đã tìm lên bảng.
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức 
GV bổ sung:
- Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960) là một nhà
văn, nhà viết kịch nổi tiếng ở Việt Nam. Ông là
cha đẻ của những vở kịch nổi tiếng như: Vũ Như
Tô, Bắc Sơn, Sống mãi với Thủ đô,…
- Nguyễn Huy Tưởng được sinh ra trong một nhà
Nho ở làng Dục Tú, Từ Sơn, Bắc Ninh, nay
thuộc xã Dục Tú huyện Đông Anh, Hà Nội.
- Năm 1930, ông tham gia các hoạt động yêu
nước của thanh niên học sinh ở Hải Phòng. Năm
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

cộng đồng dân tộc.
+ Các nhân vật được hiện ra dưới
cái nhìn riêng, thể hiện cách lý giải
độc đáo của nhà văn về lịch sử.
+ Ngôn ngữ của nhân vật trong
truyện lịch sử: phải phù hợp với
thời đại được miêu tả, thể hiện vị
thế xã hội, tính cách riêng của từng
đối tượng.
2. Tác giả
- Nguyễn Huy Tưởng (1912 –
1960) là một nhà văn, nhà viết kịch
nổi tiếng ở Việt Nam; là cha đẻ của
những vở kịch nổi tiếng như: Vũ
Như Tô, Bắc Sơn, Sống mãi với
Thủ đô,…
- Văn của ông luôn mộc mạc, giản
dị và gần gũi với cuộc sống con
người.
- Nổi bật trong sáng tác của
Nguyễn Huy Tưởng có tác phẩm
Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài được
trích trong Vở kịch Vũ Như Tô.

Năm học: 2023-2024

1935 ông làm thư ký nhà Đoan (Thuế quan) ở
Hải Phòng, sau đó quay về Hà Nội. Năm 1938
ông tham gia Hội Truyền bá Quốc ngữ và phong
trào hướng đạo sinh ở Hải Phòng. Năm 1943 ông
gia nhập nhóm Văn hóa cứu quốc bí mật và được
bầu làm Tổng thư ký Hội Truyền bá Quốc ngữ
Hải Phòng. Sau đó ông tiếp tục hoạt động ở Hà
Nội, Nam Định và Phúc Yên.
- Tháng 7, ông được bầu là Phó thư ký Hội Văn
hóa cứu quốc Việt Nam. Tháng 12 năm 1946,
toàn quốc kháng chiến, ông tổ chức và đưa Đoàn
văn hóa kháng chiến lên Việt Bắc. Tiếp tục hoạt
động văn hóa, ông là ủy viên Thường vụ Hội
Văn nghệ Việt Nam, thư ký toà soạn Tạp chí Văn
nghệ và tham gia tiểu ban Văn nghệ Trung ương
Đảng.
- Nguyễn Huy Tưởng là người sáng lập và giám
đốc đầu tiên của nhà xuất bản Kim Đồng.
Phong cách sáng tác
- Mặc dù đến với văn chương khá muộn, không
có được yếu tố thiên bẩm thế nhưng với sự cố
gắng không ngừng nghỉ cùng đam mê của bản
thân Nguyễn Huy Tưởng đã gặt hái được rất
nhiều thành công trong sự nghiệp văn chương.
Văn của ông luôn mộc mạc, giản dị và gần gũi
với cuộc sống con người.
- Trong những trang văn của Nguyễn Huy Tưởng
luôn chất chứa đầy chất thơ của cuộc sống cùng
với đó là những bài ca về tình yêu thương con
người, đồng loại. Nguồn cảm hứng lớn nhất
trong các tác phẩm của ông thiên về khai thác
lịch sử. Ông viết văn để thể hiện tinh thần yêu
nước.
- Nổi bật trong sáng tác của Nguyễn Huy
Tưởng có tác phẩm Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài
được trích trong Vở kịch Vũ Như Tô.
- Quan điểm sáng tác của tác giả: “Phận sự một
người tầm thường như tôi muốn tỏ lòng yêu nước
thì chỉ có việc viết văn quốc ngữ thôi.”

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

3. Tác phẩm

- Xuất xứ: Văn bản trong sgk thuộc
phần ba của táp phẩm Lá cờ thêu
sáu chữ vàng, NXB văn học, Hà
Nội 1997.
- Thể loại: Truyện lịch sử
- PTBĐ chính: Tự sự
- Ngôi kể: ngôi thứ ba.
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu đến “nhưng lại e
phạm thượng”: Hoài Văn xin
xuống bến họp bàn việc nước
nhưng không được chấp thuận.
+ Phần 2: Tiếp đến “thưởng cho
em ta một quả”: Hoài Văn xông
xuống bến Bình Than xin đánh.
+ Phần 3: Còn lại: Tâm trạng của
Hoài Văn.

Năm học: 2023-2024

Giáo dục học sinh: Qua cuộc đời của tác giả
chúng ta thấy được để đạt được nhiều thành tựu
như vậy, Nguyễn Huy Tưởng đã nỗ lực không
ngừng nghỉ vơi quan niệm bày tỏ lòng yêu nước
bằng cách yêu ngôn ngữ dân tộc. Trong mỗi tác
phẩm của ông luôn chan chứa lòng yêu nước bất
diệt. Qua cuộc đời của mỗi nhà văn, hi vọng
rằng các em sẽ học được nhiều phẩm chất tốt
đẹp, học tập được phong cách sáng tác của mỗi
nhà văn để làm cho ngòi bút của bản thân trở
nên đa dạng hơn, phong phú hơn.
Tác phẩm:
- “Lá cờ thêu sáu chữ vàng” viết về vị anh hùng
thiếu niên Trần Quốc Toản, được xem là tác
phẩm văn học kinh điển dành cho thiếu nhi của
tác giả Nguyễn Huy Tưởng. Ông gắn liền với các
bộ dã sử lấy cảm hứng từ chính dân tộc như:
Vĩnh Biệt Cửu đài trùng, Đêm hội Long Trì, An
tư công chúa.
- Câu chuyện bắt đầu bằng giấc mơ của Hoài
Văn (Trần Quốc Toản), chàng mơ thấy bắt được
Sài Thung, một tên sứ nhà Nguyên hống hách.
Tại hội nghị Bình Than (10/1282), trong lúc vua
và triều thần đang bàn việc nước, Quốc Toản đã
bất chấp tội phạm thượng tới gặp nhà vua và nói
lên lời tâm huyết “xin đánh”. Nhà vua đã không
trừng phạt cậu mà còn ban thưởng một quả cam,
làm Quốc Toản càng thêm uất ức và bóp nát quả
cam lúc nào không biết. Khi về Võ Ninh dưới lá
cờ “PHÁ CƯỜNG ĐỊCH BÁO HOÀNG ÂN”
mà Quốc Toản đã tìm tòi suy nghĩ, Quốc Toản đã
chiêu mộ được sáu trăm tân binh tinh nhuệ, đi
tìm giặc đánh. Lên phía Bắc, đoàn quân Quốc
Toản họp với quân người Mán do Nguyễn Thế
Lộc chỉ huy, lập ra Ma Lục, gây thanh thế khắp
vùng Lạng Sơn. Sau lần đó, Quốc Toản chính
thức được nhà vua thừa nhận và giao nhiệm vụ
quan trọng trận đánh giặc trên cửa song Hàm Tử
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

với lời thề Sát Thát. Trần Quốc Toản đã chiến
đấu anh dũng và chiến thắng vẻ vang. Đi đến đâu
cũng lá cờ thêu sáu chữ vàng “PHÁ CƯỜNG
ĐỊCH BÁO HOÀNG ÂN'' căng thổi trong gió
hè lộng thổi.
NV3: Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
GV đọc mẫu một đoạn, yêu cầu HS đọc tiếp một
số đoạn và đoạn kết.
Yêu cầu học sinh tóm tắt lại câu chuyện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh đọc theo phân đoạn
- Học sinh tóm tắt lại.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời 2-3 HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả
lớp nghe
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá cách đọc của học sinh.
Lưu ý học sinh một số chú ý khi đọc (nếu có)
NV4: Khám phá bối cảnh lịch sử
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi gợi dẫn:
Hãy tái hiện lại bối cảnh lịch sử trong đoạn trích.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
Học sinh dựa vào sách giáo khoa, phần chuẩn bị
bài để trả lời.
Dự kiến sản phẩm:
- Giặc Nguyên lăm le xâm lược nước ta.
- Vua mở hội nghị Bình Than để lấy ý kiến của
các quan và các bô lão hòa hay đánh và bàn kế
sách đối phó với giặc Nguyên.
- Trần Quốc Toản còn nhỏ tuổi nên không được
tham gia.
- Quang cảnh ở hội nghị Bình Than: những chiếc
thuyền lớn xung quanh đậu dài san sát nhau,
những lá cờ bay phấp phơi trên mui thuyền. 
- Không khí: trang nghiêm 

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

II. Khám phá văn bản
1. Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó

2. Khám phá chi tiết văn bản
2.1. Bối cảnh lịch sử
- Vua mở hội nghị tại bến Bình
Than để lấy ý kiến chính sách đối
phó với giặc Nguyên đang lăm le
xâm lược
- Quang cảnh, không khí ở hội ghị
Năm học: 2023-2024

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo rất trang nghiêm.
luận
-> Tầm quan trọng của hội nghị:
- HS trình bày câu trả lời.
tình hình quốc gia đang cấp bách.
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Gv nhận xét, chốt ý:
- Vua mở hội nghị tại bến Bình Than để lấy ý
kiến chính sách đối phó với giặc Nguyên đang
lăm le xâm lược nước ta.
- Quang cảnh, không khí ở hội nghị rất trang
nghiêm.
-> Tầm quan trọng của hội nghị, tình hình quốc
gia đang cấp bách.
GV mở rộng
Hội nghị Bình Than là một hội nghị quân sự do
vua Trần Nhân Tông triệu tập vào tháng 11
năm 1283 để bàn phương hướng kháng chiến
khi quân Mông Nguyên sang xâm lược Đại
Việt lần thứ hai.
Hội nghị Bình Than được tổ chức vào tháng 10
âm lịch năm 1282 ở Bình Than, gần vũng Trần
Xá. Nguyên tác:
Mùa đông, tháng 10, vua ngự ra Bình Than đóng
ở vũng Trần Xá họp vương hầu và trăm quan,
bàn kế sách công thủ và chia nhau đóng giữ
những nơi hiểm yếu.
Đây là hội nghị của những người nắm giữ trọng
trách lãnh đạo sự nghiệp giữ nước và chỉ bàn hai
vấn đề thiết yếu nhất: đó là xác định phương
hướng chiến lược chống xâm lăng và tổ chức bộ
máy chỉ huy chống xâm lăng. Ở hội nghị Bình
Than,
vua Trần
Nhân
Tông và Thượng
hoàng Trần Thánh Tông đã quyết định trao
quyền Tổng chỉ huy quân đội cho Trần Quốc
Tuấn; Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư làm Phó
đô tướng quân.
Trần Khánh Dư tuy trước đó có công, nhưng vì
thông dâm với công chúa Thiên Thuỵ, vợ của
Hưng Vũ vương Trần Quốc Nghiễn, con trai

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

Trần Quốc Tuấn, nên bị đoạt hết quan tước, tịch
thu tài sản. Trần Khánh Dư về ở Chí Linh làm
nghề bán than. Lúc vua Trần tới bến Bình Than,
Khánh Dư đội nón lá, mặc áo ngắn ở trên một
chiếc thuyền lớn chở than củi. Vua Trần thấy vậy
cho mời vào.
Chính tại hội nghị này, Trần Quốc Toản vì quá
trẻ tuổi nên không được dự đã bóp nát
quả cam đang cầm trong tay rồi về tập trung hơn
một nghìn gia nô và thân thuộc tham gia kháng
chiến.
NV5: Khám phá nhân vật Trần Quốc Toản
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi gợi dẫn:
- Khi nói về một nhân vật, ta có thể nêu lên
những đặc điểm nào của nhân vật đó?
- Học sinh thảo luận theo nhóm dựa trên phiếu
học tập hoặc sẽ sơ đồ tư duy về nhân vật dựa trên
các câu hỏi gợi ý sau:
+ Xác định các chi tiết giới thiệu xuất thân của
nhân vật Trần Quốc Toản.
+ Xác định chi tiết thể hiện: suy nghĩ, hành
động, tính cách của nhân vật Trần Quốc Toản.
+ Qua các chi tiết đó, em có nhận xét gì về nhân
vật Trần Quốc Toản.
+ Em có nhận xét gì về cách sử dụng từ ngữ, các
biện pháp nghệ thuật, trình tự miêu tả của tác
giả về nhân vật Trần Quốc Toản?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Phiếu học tập số 2
Nhóm:...............
Nhân vật Trần Quốc Toản
Xuất thân
Suy nghĩ
Tâm trạng
Hành động
Lời nói
Tính cách
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

2.2. Nhân vật Trần Quốc Toản
+ Xuất thân
+ Suy nghĩ
+ Hành động
+ Tính cách
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật vô
cùng sinh động, hấp dẫn. Ngôn ngữ
mang đậm chất lịch sử.
 Trần Quốc Toản hiện lên vùa
khôi ngô tuấn tú lại vô cùng dũng
cảm, mưu trí và có một lòng yêu
nước nồng nàn.

Năm học: 2023-2024

Nhận xét
Nghệ thuật
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi.
- Hoàn thành vào phiếu học tập (hoặc sẽ sơ đồ
tư duy)
- Dự kiến sản phẩm:
+ Xuất thân: chàng thiếu niên trẻ tuổi thuộc dòng
dõi nhà Trần, cháu ruột của Chiêu Thành Vương.
+ Suy nghĩ:
Về bản thân: Cha ta mất sớm nên ta phải đứng
rìa nhịn nhục thế này;
Về tình hình thế giặc: dám chắc...dã tâm của
quân giặc đã hai năm rõ mười...; nó giả tiếng
mượn đường, kì thực là để cướp lấy nước Nam...
+ Tâm trạng: quên không ăn uống; đói cồn cào,
mắt hoa lên...buồn bã...không chịu được nữa;
muốn hét to...
+ Hành động: ruổi ngựa đi tìm vua; xô
lính...;xăm xăm xuống bến...; tuốt gươm, mắt
trừng lên...; mặt đỏ bừng bừng quát lớn...; vung
gươm...; giằng co...;
+ Lời nói: Không buồn ra, ta chém;
Cháu biết là mang tội lớn....
Ai chủ hòa.... Dâng giang sơn....?
+ Tính cách: cương trực, thẳng thắn, dũng cảm,
nhanh trí.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức  Ghi
lên bảng
GV bổ sung:
Tác giả sử dụng nghệ thuật độc thoại, đối thoại,
ngôn ngữ mang đậm chất lịch sử, làm nổi bật
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

tính cách, hình tượng nhân vật Trần Quốc Toản
với khát khao cống hiến, đánh giặc, một lòng yêu
nước nồng nàn cháy bỏng. Biết răng phạm
thuwognj sẽ gánh tội chết nhưng vẫn rất dũng
cảm bày tỏ ước muốn đánh giặc của mình. Hình
tượng Trần Quốc Toản được tái hiện sinh động,
vừa gần gũi lại vừa cao thượng.
NV6: Khám phá ý nghĩa chi tiết Trần Quốc
Toản bóp nát quả cam
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi:
+ Hãy thuật lại chi tiết Hoài Văn bóp nát quả
cam.
+ Phân tích diễn biến tâm lí và thái độ của Hoài
Văn trong chi tiết ấy.
+ Nêu ý nghĩa của chi tiết đó.
+ Liên hệ: Em sẽ thể hiện lòng yêu nước như thế
nào để phù hợp với thời đại.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi
- Dự kiến sản phẩm:
+ Chi tiết: Hoài Văn đỡ lấy quả cam...chỉ còn trơ
bã.
+ Diễn biến tâm lí: vừa hờn vừa tủi -> quắc mắt,
nắm chặt bàn tay ->Hai hàm răng nghiến chặt.
Hai bàn tay càng nắm chặt lại, như để nghiền
nát một cái gì ->Hai bàn tay rung lên vì giận dữ.
-> lẩm bẩm: “Rồi xem ai giết được giặc, ai báo
được ơn vua, xem ai hơn, ai kém. Rồi triều đình
sẽ biết tay ta.” -> Hai nắm tay Hoài Văn càng
bóp
mạnh.
+ Ý nghĩa: Chi tiết bất ngờ, hấp dẫn. Hoài Văn
tức giận vì sự cười nhạo, coi thường của người
khác. Đồng thời, thể hiện lòng căm thù, ý chí
quyết tâm đánh giặc để chứng tỏ cho triều đình
biết rằng lòng yêu nước không phân biệt tuổi tác.
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

* Trần Quốc Toản bóp nát quả
cam
- Chi tiết: Hoài Văn đỡ lấy quả
cam...chỉ còn trơ bã.
-> Ý nghĩa: Chi tiết bất ngờ, hấp
dẫn. Hoài Văn tức giận vì sự cười
nhạo, coi thường của người khác.
Đồng thời, thể hiện lòng căm thù, ý
chí quyết tâm đánh giặc.

Năm học: 2023-2024

+ Thể hiện lòng yêu nước: góp phần xây dựng
đất nước giàu đẹp; tự hào truyền thống văn
hóa,lịch sử; quảng bá hình ảnh đất nước ra thế
giới...
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
GV bình:
Trần Quốc Toản không chỉ thể hiện nhiệt tình
cao quý ấy bằng lời, mà còn tự nguyện thể hiện
nó bằng hành động, trước hết bằng cử chỉ đã
được ghi lại sáng ngời trong lịch sử sách; sức
phẫn nộ, chí diệt thù đã chuyển một phần thành
năng lượng bóp nát quả cam vua ban trong tay
lúc nào không biết!
Lòng yêu nước mỗi thời đại được thể hiện khác
nhau, vì vậy hãy thể hiện lòng yêu nước phù gợp
với lứa tuổi và thời đại lịch sử.
NV7: Khám phá nhân vật vua Thiệu Bảo
Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ
- GV đặt câu hỏi:
+ Hãy trình bày hiểu biết về nhân vật lịch sử Vua
Thiệu Bảo?
+ Phân tích diễn biến tâm lí và thái độ, lời nói,
hành động của vua Thiệu Bảo đối với Hoài Văn
trong văn bản?
+ Nhân xét về nhân vật vua Thiệu Bảo.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ?
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện
nhiệm vụ
- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi
- Dự kiến sản phẩm:
+ Vua Thiệu Bảo (vua Trần Nhân Tông) : Đức
vua Trần Nhân Tông, tên húy là Trần Khâm, sinh
năm Mậu Ngọ – 1258 vào ngày 11 tháng 11 âm
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

2.3. Nhân vật vua Thiệu Bảo
Vị vua ôn tồn, thấu hiểu, thông
minh sáng suốt, biết nhìn người,
biết trân trọng những tấm lòng của
người trẻ giành cho đất nước.

Năm học: 2023-2024

lịch. Ngài là con trưởng của Đức Vua Trần
Thánh Tông và Hoàng Thái hậu Nguyên Thánh
Thiên Cảm. Sử sách ghi lại rằng khi Ngài mới
sinh ra đã có dung mạo của bậc thánh nhân, thể
chất hoàn hảo, thần khí tươi sáng, sắc thái như
vàng ròng, nên được vua cha đặt cho tên hiệu là
Phật Kim.
Khi giặc Nguyên – Mông xâm chiếm Đại Việt,
năm 1282, Ngài chủ trì hội nghị Bình Than để
lấy ý kiến của toàn quân, toàn dân Đại Việt đoàn
kết chống giặc ngoại xâm. Sau đó, Ngài đã trực
tiếp lãnh đạo quân dân Đại Việt hai lần chiến
thắng giặc  Nguyên – Mông vào các năm 1285
và 1288.
+ Diễn biến tâm lí và thái độ, lời nói, hành động
của vua Thiệu Bảo đối với Hoài Văn:
Vua Thiệu Bảo và nhiều vị vương hầu ra ngoài
mui, ngắm cảnh sông nước; Thiệu Bảo ôn tồn
nói:
– Hoài Văn Hầu làm trái phép nước, tội ấy đáng
lẽ không dung. Nhưng Hoài Văn còn trẻ, tình
cũng đáng thương, lại biết lo cho vua, cho nước,
chí ấy đáng trọng.
Vua truyền cho hai chú cháu đứng dậy, và nói
tiếp:
– Việc nước đã có người lớn lo. Hoài Văn Hầu
nên về quê để phu nhân có người sớm hôm trông
cậy. Đế vương lấy hiếu trị thiên hạ, em ta không
nên sao nhãng phận làm con.
Vừa lúc ấy, một người nội thị bưng một mâm cỗ
đi qua. Thiệu Bảo cầm lấy một quả
cam sành chín mọng trên mâm, bảo một nội thị
đưa xuống cho Hoài Văn. Vua nói:
- Tất cả các vương hầu đến đây đều có phần
cam. Chẳng có lẽ Hoài Văn lại không được
hưởng. Vậy thưởng cho em ta một quả.
+ Nhận xét: Vị vua ôn tồn, thấu hiểu, thể hiện sự
thông minh sáng suốt, biết nhìn người,biết trân
trọng những tấm lòng của người trẻ giành cho đất

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

nước.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận
- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức
* NV8: Tìm hiểu giá trị nội dung, nghệ thuật
của văn bản
- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân khái quát
nội dung và nghệ thuật của truyện.
- HS suy nghĩ thực hiện yêu cầu vào vở nháp
trong 3 phút.
- GV gọi đại diện 2 HS trình bày miệng, các HS
khác lắng nghe.
- GV cùng HS khác nhận xét, tổng hợp ý kiến,
chốt kiến thức  bình về vẻ đẹp của nhân vật
Trần Quốc Quản và sức sống lâu bền của VB Lá
cờ thể sáu chữ vàng: Lá cờ thêu sáu chữ vàng
viết về người anh hùng thiếu niên Trần Quốc
Toản. Có lẽ bởi vì Trần Quốc Toản chính là tấm
bia chói lóa lý tưởng cách mạng, tấm lòng nồng
nàn yêu nước, đó chính là thứ cần đó giúp lớp
lớp thế hệ mầm non tương lai dựa vào. Tác giả
còn khẳng định tác phẩm như một thiên truyện
giáo dục, nâng cao ý thức của trẻ thơ về lịch sử
nước nhà, tạo sự gắn kết, bồi đắp thêm tấm lòng
biết ơn ông cha, yêu thương đất nước cho các em
nhỏ.

III. Tổng kết:
1/ Nghệ thuật
- Giọng văn hào hùng, thể hiện tính
trang nghiêm của lịch sử.
- Ngôn ngữ giản dị, giàu chất biểu
cảm, phù hợp với không khí lịch sử
và nhân vật lịch sử.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật ấn
tượng qua suy nghĩ, hành động,
tính cách, lời nói,…
- Kết hợp tự sự với yếu tố miêu tả
và biểu cảm.
2/ Nội dung
- Lấy bối cảnh là cuộc chiến chống
quân Mông – Nguyên lần thứ hai
của nhà Trần (1282), cuộc chiến
gay go và khốc liệt nhất.
- Tác phẩm “Lá cờ thêu sáu chữ
vàng” khắc họa hình ảnh người anh
hùng nhỏ tuổi Hoài Văn với tinh
thần yêu nước bất diệt. Qua đó khơi
dậy biết bao dòng cảm xúc trong
tâm hồn những người con yêu nước
và giúp người đọc hiểu thêm về
lịch sử đất nước Việt Nam anh
hùng.

c) Hoạt động 3: Luyện tập
- Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
- Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
- Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
- Tổ chức thực hiện:
Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024

BT VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1) Viết đoạn văn
(khoảng 7 – 9 câu) phân tích chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.
+ GV yêu cầu HS viết 7-9 câu phân tích chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả cam
+ Học sinh thực hiện yêu cầu
Gợi ý:
- Mở đoạn: Giới thiệu chi tiết hấp dẫn nhất trong trích đoạn của “Lá cờ thêu sáu
chữ vàng” (Nguyễn Huy Tưởng) chính là chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả
cam.
- Thân đoạn: Thuật lại diễn biến chi tiết (ngắn gọn). Nêu ý nghĩa của chi tiết.
- Kết đoạn: Đánh giá nhân vật qua chi tiết đó.
+ GV nhận xét, đánh giá, ghi điểm.
d) Hoạt động 4: Vận dụng, mở rộng
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
- Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi
- Sản phẩm học tập: sản phẩm của học sinh
- Tổ chức thực hiện:
(1) Tìm câu thơ về các nhân vật lịch sử trong văn bản.
“Phá cường địch, báo hoàng ân”
Cờ hiệu tung bay giữa bụi trần
Bóp nát quả cam, đòi đánh giặc
Dựng cờ tụ nghĩa, quyết ra quân
Bạch Đằng chém tướng, uy danh Việt
Trận chiến diệt binh, xuất nhập thần
Quốc Toản, thiếu niên ngời dũng khí
Danh thơm truyền tụng mãi muôn Xuân”
(2) GV yêu cầu HS sân khấu hóa đoạn trích
+ Học sinh thực hiện yêu cầu (nhóm 4)
+ GV nhận xét, đánh giá, ghi điểm.
3. Rút kinh nghiệm (Nếu có)
.........................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
Giáo án ngữ văn 8 kntt cả năm liên hệ zalo 0917110604

Kế hoạch bài dạy Ngữ văn 8

Năm học: 2023-2024