Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA GIÁO VIÊN
MÔN HỌC: NGỮ VĂN 7 - BỘ SÁCH KNTT VỚI CUỘC SỐNG
BÀI 3 CỘI NGUỒN YÊU THƯƠNG
Tiết thứ

Nội dung bài học

Số
tiết

Thời
điểm

26
27,28

Vừa nhắm mắt vừa mở của sổ

3

7

29
30
31
32
33
34

Thực hành tiếng Việt
Người thầy đầu tiên

1
2

8

Thực hành tiếng Việt
Ôn tập giữa học kì I

1
2

35
36

Kiểm tra giữa học kì I

2

37
38

Quê hương

2

10

39
40
41
42

Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật 3
trong một tác phẩm văn học

11

Địa
Thiết bị dạy
điểm
học
dạy học
SGK, KH bài Lớp học
dạy,
máy
chiếu, máy tính

9
KH bài dạy Lớp học
(Biên soạn đề
kiểm tra), Đề
photo.
SGK, KH bài
Lớp học
dạy, máy
chiếu, máy tính

Trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống 1
(được gợi ra từ một nhân vật văn học)
BÀI 3 CỘI NGUỒN YÊU THƯƠNG

I. Mục tiêu
1. Năng lực:
- Nhận biết chủ đề của bài học
- Nhận biết được tính cách nhân vật. Nhận biết và nêu được tác dụng của việc thay đổi
kiểu người kể chuyện trong một truyện kể.
- Nhận biết đặc điểm của số từ, phó từ và hiểu được chức năng của các từ loại này để sử
dụng đúng và hiệu quả.
- Bước đầu viết được bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học.
- Trình bày được ý kiến về một vấn đề đời sống, biết trao đổi một cách xây dựng, tôn
trọng các ý kiến khác biệt.
a. Năng lực chung:
1

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

- Hướng học sinh trở thành người đọc độc lập với các năng lực giải quyết vấn đề, tự
quản bản thân, năng lực giao tiếp, trình bày, thuyết trình, tương tác, hợp tác.
b. Năng lực riêng:
- Năng lực văn học: nhận biết được tính cách nhân vật. Nhận biết và nêu được tác dụng
của việc thay đổi kiểu người kể chuyện trong một truyện kể.
- Năng lực ngôn ngữ: nhận biết đặc điểm của số từ, phó từ và hiểu được chức năng của
các từ loại này để sử dụng đúng và hiệu quả.
2. Phẩm chất:
- Bồi đắp, trân trọng tình yêu thương.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Chuẩn bị của GV
- Giáo án
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
- Các phương tiện kỹ thuật
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà.
2. Chuẩn bị của HS: SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn
học bài, vở ghi.
III. Tiến trình dạy học
Tiết 26,27,28

VỪA NHẮM MẮT VỪA MỞ CỬA SỔ
- Nguyễn Ngọc ThuầnHoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: HS chia sẻ kinh nghiệm của bản thân.
c. Tổ chức thực hiện:
- GV cho học sinh xem video: TRAO YÊU THƯƠNG ĐỂ NHẬN NIỀM VUI VÀ
HẠNH PHÚC, yêu cầu học sinh chia sẻ cảm nhận
- HS thực hiện nhiệm vụ.
- GV dẫn dắt vào bài mới: “Tình yêu là câu trả lời cho mọi thứ”, Tình yêu thương sẽ
luôn là điểm tựa, con người có tình yêu thương sẽ luôn vững vàng trên hành trình
trưởng thành. Trong bài học “CỘI NGUỒN YÊU THƯƠNG” chúng ta, với những văn
bản, tác phẩm truyện, chúng ta sẽ có thêm cơ hội và khám phá một các sâu sắc hơn về
những nguồn mạch yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn con người.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Giới thiệu bài học, tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được chủ đề và thể loại chính của bài học
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Tại sao lại có cái tên nhan đề của bài học
I. Giới thiệu bài học, tri thức ngữ văn
2

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

như vậy? chúng ta thấy rằng nhan đề được
kết cấu tạo từ hai từ “cội nguồn, yêu thương”
+Yêu thương là một tình cảm cao đẹp của
con người, thể hiện qua lòng yêu mến, ước
muốn gắn bó, sự đồng cảm, thấu hiểu, sẻ
chia, giúp đỡ lẫn nhau.... trong cuộc sống.
? Tại sao lại gọi là “cội nguồn yêu thương”?
+ Như cây cỏ cần bắt rễ vào đất, sẽ được
xanh tươi, đơm hoa, kết trái, con người sống
có tình yêu thương sẽ có được điểm tựa để
vững vàng trên hành trình trưởng thành tìm
được nguồn cội, để nuôi dưỡng tâm hồn, để
hạnh phúc trong cuộc sống.
=> Nhan đề đã nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa
của tình yêu thương trong cuộc sống của mỗi
chúng, ta tình yêu thương chính là nguồn cội
để giúp cho mỗi con người vững vàng và bản
lĩnh hơn trong cuộc sống này, để giúp chúng
ta có một cái đích đến một định hướng và
chúng ta có được một cuộc sống hạnh phúc
mà mình ao ước/.
Từ ý tưởng đó mà các thầy cô trong bài số 3
đã lấy một lời đề từ “Tình yêu thương là câu
trả lời cho mọi thứ
PHT: - 3 phút TLCĐ
1. Thế nào là thay đổi kiểu
người kể chuyện?
2. Tác dụng của việc thay đổi
kiểu người kể chuyện?
3. Em đã từng đọc văn bản nào
sử dụng việc thay đổi kiểu
người kể chuyện chưa? Hãy
chia sẻ một vài ví dụ?
- Vai trò của người kể chuyện.
+ Việc lựa chọn người kể chuyện nằm trong ý
đồ nghệ thuật của tác giả.
+ Câu chuyện được kể qua cách nhìn, cách
suy nghĩ , cảm nhận của người kể chuyện sẽ:
++ Góp phần bộc lộ tính cách các nhân vật
đặc điểm các sự việc của câu chuyện.
++ Thể hiện tư tưởng tác giả gửi gắm vào tác
phẩm từ đó làm tăng sức hấp dẫn của tác
phẩm với người đọc.
3

1. Giới thiệu bài học
- Chủ đề bài học: Cội nguồn yêu
thương
-> Yêu thương là điểm tựa hạnh phúc và
giúp con người vững vàng trên mọi hành
trình tưởng thành
- Thể loại chính: truyện, thơ
+ Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
+ Người thầy đầu tiên
+ Quê hương

2. Tri thức ngữ văn
- Trong một truyện kể, nhà văn có thể sử
dụng nhiều ngôi kể khác nhau.
+ Có tác phẩm sử dụng hai, ba người kể
chuyện ngôi thứ nhất
+ Có tác phẩm lại kết hợp người kể
chuyện ngôi thứ nhất và người kể
chuyện ngôi thứ ba.
- Tác dụng:
+ Sự thay đổi kiểu người kể chuyện luôn
thể hiện ý đồ nghệ thuật của tác giả.
+ Mỗi ngôi kể thường mang đến một
cách nhìn nhận, đánh giá riêng, khiến
câu chuyện được soi chiếu từ nhiều
chiều, trở nên phong phú, hấp dẫn, chứa
đựng nhiều ý nghĩa.

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

GV chuyển ý: Trong thế giới muôn màu tươi đẹp chúng ta có vô vàn những loài hoa
khác nhau, mỗi loài hoa lại mang một ý nghĩa riêng và mỗi chúng sẽ có những cách
khác nhau để cảm nhận và thưởng thức vẻ đẹp của những loài hoa đó. Cậu bé trong bài
học ngày hôm nay chúng học cũng có những cách riêng đầy thú vị khi thưởng thức vẻ
đẹp của những loài hoa. Mời các em sẽ cùng tìm hiểu bài học: Vừa nhắm mắt vừa mở
cửa sổ
Hoạt động Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
a. Mục tiêu: Nắm được thông tin về tác giả, tác phẩm.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
Đọc phần tiểu dẫn SGK, nêu hiểu biết của I. Tìm hiểu chung
mình về nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần
1. Tác giả
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
- Nguyễn Ngọc Thuần (1972)
- Quê: Hàm Tân- Bình Thuận
- Là một nhà văn trẻ đầy triển vọng trên
địa hạt văn xuôi đương đại, là thành viên
của Hội nhà văn Việt Nam
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
- Chuyên sáng tác cho trẻ em
- Có cái nhìn tinh tế về thế giới trẻ thơ
với thế giới trong trẻo, tươi mới và đầy
chất thơ
- GV yêu cầu HS: đọc phân vai truyện
2. Tác phẩm
+ Đọc giọng to, rõ ràng và lưu loát.
a. Đọc, chú thích
+ Thể hiện rõ lời thoại tôi và bố cùng các b. Tìm hiểu khái quát
nhân vật khác
- Xuất xứ: Rút từ chương 5 của tập
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
truyện: Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
GV: Tổ chức hoạt động nhóm đôi
- Thể loại: truyện ngắn
Hoàn thành phiếu học tập
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất
- Người kể chuyện: nhân vật “tôi”
- Nhân vật chính: “tôi”, “bố tôi”
- Cốt truyện: Cốt truyện xoay quanh
những trò chơi mà người bố nghĩ ra:
+ Trò chơi về xúc giác và chính xác: chỉ
sờ chạm và lắng nghe để nhận biết các
sự vật xung quanh.
+ Trò chơi về khứu giác: chỉ gửi mùi
+ Tác dụng của ngôi kể thứ nhất.
hương để nhận biết các loài hoa cỏ trong
Cho phép thể hiện sinh động, chân thực vườn. => Cốt truyện đơn giản nhưng thú
những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật người vị và sinh động và các chi tiết chân thực,
kể chuyện, qua đó bộc lộ tính cách của nhân lời kể tự nhiên, tình huống hấp dẫn và
4

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

vật này.
Chuyện được kể một cách chân thực, đáng tin
cậy. Đặc biệt dưới góc nhìn và cảm nhận hồn
nhiên, trong trẻo, ấm áp của trẻ thơ nên câu
chuyện trở nên gần gũi, thân thương mà lại
phong phú, bí ẩn đầy sức lôi cuốn.
Thể hiện hình ảnh những nhân vật khác (bố,
bạn Tý) một cách sinh động dưới góc nhìn
của người kể chuyện.
Theo em nhan đề: Vừa nhắm
mắt vừa mở cửa sổ có ý nghĩa gì?
GV kết luận và nhấn mạnh kiến thức.
Tóm tắt
Nhà của tôi có một khu vườn rộng. Bố
trồng rất nhiều hoa. Buổi chiều ra đồng về,
hai bố con ra vườn thi nhau tưới. Bố thường
bảo tôi nhắm mắt lại, sau đó dẫn tôi đi chạm
từng bông hoa một rồi đoán xem đó là hoa gì.
Tôi đã thuộc làu làu, chạm loài nào đều đoán
tên được loài đó. Khi Tý đem tặng bố những
trái ổi to mềm, bố rất trân trọng dù bố ít khi
ăn ổi. Tôi nhận ra đó là vẻ đẹp của món quà
mình cho đi hay mình được nhận. Tôi nhận ra
khu vườn, người bố là món quà to lớn, quý
giá của cuộc đời cậu. Sau đó, bố lại nghĩ ra
một trò chơi khác, thay vì chạm thì bây giờ
nhân vật tôi chỉ được ngửi rồi gọi tên. Khi đã
thuần thục, bố khen cậu là người có chiếc
mũi tuyệt nhất thế giới. Lúc đó, cậu nhận ra
rằng chính những bông hoa là người đưa
đường, dẫn lối cho cậu trong khu vườn.

những khám phá, phát hiện thú vị của
một cậu bé lên 10 về thế giới xung
quanh.
- Bố cục:
+ Phần 1: Từ đầu đến “ Cháu có con
mắt thần” : Bố dạy “ tôi” cách nhắm
mắt đoán các loài hoa trong vườn
+ Phần 2: Còn lại: Bố dạy “ tôi” cách
đón nhận, trân trọng tình cảm của mọi
người xung quanh
- Nhan đề: Cảm nhận cuộc sống theo
cách thức mới lạ. Nhan đề độc đáo, thu
hút người đọc, gợi sự hứng thú, tò mò
của người đọc

-> Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, giải nhất
cuộc thi Văn học Thiếu nhi lần III, giải Peter
Pan (giải thưởng của Thụy Điển dành cho tác
phẩm thiếu nhi hay nhất).
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
a. Mục tiêu: Phân tích được hình tượng nhân vật tôi và nhân vật người bố
5

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
GV tổ chức hoạt động nhóm 4 II. Đọc hiểu văn bản
Vòng 1:
1. Nhân vật tôi
a. Những khả năng đặc biệt của “tôi”
* Có cách nhìn đặc biệt
- Nhận ra những bông hoa trong vườn không phải
- Nhóm 1: Tìm những chi tiết bằng mắt mà bằng cách ngửi mùi hương của hoa
thể hiện khả năng đặc biệt của và cảm nhận từ đôi bàn tay
nhân vật “ tôi”. Nhờ đâu mà - “Tôi có thể chạm bất cứ loại cây nào và nói đúng tên
“tôi” có năng lực đó?
của nó”
- “Tôi có thể vừa nhắm vừa đi mà không chạm vào vật
gì”
- “tôi nhận diện được tất cả mùi hương của các loài
hoa”
- “Tôi còn phân biệt đồng một lúc những hoa gì đang
nở. Bố nói tôi có cái mũi tuyệt nhất thế giới!”
- “Chú hùng nói: Thật không thể tin nổi, cháu có con
mắt thần”
* Lắng nghe âm thanh tài tình
- “Bây giờ, khi đang còn vùi đầu trong mền, tôi vẫn
biết bố đang cách xa tôi bao nhiêu mét khi chỉ cần
nghe tiếng bước chân”
- Biết chính xác tiến kêu cứu của bạn Tí vang lên từ
bờ sông: “Mọi người nhìn quanh, không biết tiếng hét
xuất phát từ hướng nào. Nhưng tôi đã nói ngay:
- Cách đây khoảng ba chục mét, hướng này!”
* Khả năng đặc biệt của tôi được hình thành nhờ
những trải nghiệm tuổi thơ thú vị cùng người cha
- Nhóm 2: Tìm các chi tiết thể bên khu vườn quen thuộc của mình và nhờ luyện
hiện cảm xúc suy nghĩ của nhân tập
vật tôi về bố và Tí?
b. Cảm xúc suy nghĩ về Bố và Tí
- Những chi tiết miêu tả Nhân vật người bố được kể qua cảm nhận cua nhân
cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật vật “ tôi”. Việc lựa chọn người kể chuyện trong đoạn
“tôi” vế bố (yêu quý, gần gũi trích vừa có tác dụng miêu tả tính cách của nhân vật
với bố, đón nhận từng cử chỉ người bô vừa thể hiện được tình cảm của nhân vật
chăm sóc của bố với long biết “tôi”.
ơn: bố làm cho “tôi” chiếc bình * Về bố:
tưới xinh xắn, dạy “tôi” cách Đón nhận những cử chỉ chăm sóc của bó với lòng biết
cảm nhận về khu vườn; bố là ơn
món quà “bự” nhất của Tôi tin bố. Tôi hay gọi tên bố chỉ để nghe âm thanh.
“tôi”,...); về bạn Tí (coi Tí là Bố là món quà bự nhất của tôi
người bạn thân nhất, sẵn sàng *Về Tí:
6

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

chia sẻ với bạn bí mật ngọt
ngào, hạnh phúc của hai bố
con; thấy tên bạn Tí đẹp và hay
hơn mọi ầm thanh, thích gọi
bạn để được nghe cái tên ấy
vang lên,...).
- Những chi tiết tiêu biểu
đó thể hiện tính cách của nhân
vật “tôi”: nhạy cảm, tinh tế, biết
yêu thương,...
- Nhóm 3: Những điều thú vị
tôi cảm nhận được khi “vừa
nhắm mắt vừa mở cửa sổ? Ý
nghĩa của những điều bí mật đó

Năm học 2023

- Coi Tí là người bạn thân nhất, sẵn sàng chia sẻ với
bạn bí mật ngọt ngào, hạnh phúc của hai bố con;
- Thấy tên bạn Tí đẹp và hay hơn mọi ầm thanh, thích
gọi bạn để được nghe cái tên ấy vang lên.

c. Những “bí mật” tôi cảm nhận được khi “vừa
nhắm mắt vừa mở cửa sổ
- Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ, và bạn chợt hiểu khu
vườn nói gì. Bạn hiểu bây giờ là mùa gì và bông hoa
nào đang nở, tên gì. Từng tiếng bước chân trong vườn,
bạn biết chính xác người có bước chân đó cách xa bạn
-> Những “bí mật” ấy đã mang bao nhiêu mét. Bạn còn biết tiếng chân đó là của ai, bố
lại niềm vui, hạnh phúc cho hay mẹ.
cuộc sống hằng ngày và làm - Khi “vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ”, nhân vật “tôi”
giàu có tâm hồn của nhân vật không chỉ thấy những bông hoa thơm hơn mà còn
“tôi”.
“nhìn” thấy nguyên cả khu vuờn, cả bông hồng ngay
trong đêm tối….
- Nghệ thuật:
+ Ngôn ngữ giản dị, phù hợp
+ Cách kể chuyện gần gũi
+ Câu cảm thán, câu nghi vấn bộc lộ tình cảm.
+ Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật
=> Nhân vật “ tôi” cảm nhận thế giới tự nhiên một
cách tinh tế, biết trân trọng vẻ đẹp của thế giới tự
Vòng 2
nhiên. Cậu tinh tế, nhạy cảm, biết quan tâm và yêu
Nhận xét về nghệ thuật kể thương
chuyện và nhân vật “ tôi”
=> Thông điệp từ nhân vật: Hãy dùng tất cả các giác
Qua đây tg muốn gửi gắm quan, hãy mở cánh cửa tâm hồn mình để cảm nhận,
thông điệp cuộc sống nào?
yêu thương và thấu hiểu vẻ đẹp của con người và
thiên nhiên
- Chốt kiến thức, bình giảng và chuyển dẫn sang mục sau.
Tác giả Nguyễn Ngọc Thuần đã xây dựng hình ảnh nhân vật một cậu bé mười tuổi, sống
ở nông thôn, và không hề có bất kỳ dấu chân nào của người khổng lồ internet ghé ngang.
Điều hấp dẫn rất riêng của truyện là những câu thoại ngô nghê trong sáng, lại rất dí dỏm
và ấm áp. Cậu có một gia đình tuyệt vời, nơi ấy, bố đã dạy cậu điều tuyệt vời nhất, bố
dẫn cậu ra vườn bảo cậu nhắm mắt, rồi hướng dẫn cậu chạm vào từng bông hoa và đoán
tên, lúc đầu cậu toàn đoán sai, bố nói không sao cả, dần dần con sẽ đoán đúng, mà thật
vậy, từng ngày rồi từng ngày, cậu đã đoán đúng tên từng bông hoa trong vườn, rồi bố lại
7

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

bày cậu tập đoán khoảng cách đến bông hoa, cậu thích chí mỗi khi đoán đúng, cậu đoán
chính xác khoảng cách đến nỗi chú Hùng hàng xóm phải thốt lên “Thật không thể tin
nổi, cháu có con mắt thần”. Cậu bé tự kể lại câu chuyện của mình một cách nhẹ nhàng
nhưng đầy những cảm xúc hân hoan, hồ hởi khi trải nghiệm cùng bố qua những trò chơi
nhỏ trong vườn. Nếu bố là một người tuyệt vời khi dạy con những bài học quý giá thì
cậu bé là một đứa trẻ ngoan khi biết lắng nghe, lĩnh hội những điều hay mà bố cậu
truyền dạy. Từ bài học của bố, cậu biết yêu những bông hoa, hiểu rằng món quà nào
cũng đẹp và mỗi chúng ta phải biết ơn người trao tặng. Có ai đó đã từng nói rằng “người
biết yêu thương cỏ cây, động vật là người mang trong mình hạt mầm của lòng nhân ái”.
Đúng như vậy, với những bài học quý giá của bố, rồi đây cậu bé sẽ trở thành người tốt
và có nếp sống đẹp. Qua hình ảnh nhân vật “tôi”, tác giả đã gửi gắm đến chúng ta bài
học về sự biết ơn và yêu thương trong cuộc sống. Tình yêu thương sẽ khiến cho chúng ta
hạnh phúc hơn mỗi ngày.
+ Nhân vật người bố trong 2. Nhân vật người Bố
câu chuyện có sở thích gì?
a. Sở thích
+ Tình cảm của Bố dành cho - Thích trồng hoa
nhân vật Tôi như thế nào?
- Luôn biết chăm sóc và lắng nghe “tiếng nói” của khu
+ Người bố đã nghĩ ra vườn và “nhịp sống” của thiên nhiên
những trò chơi gì cho nhân b. Tình cảm của bố với “tôi”
vật Tôi? Cách chơi ra sao?
- “Bố thường dẫn tôi ra vườn, hai bố con thi nhau tưới.
Bố làm cho tôi một bình tưới nhỏ bằng cái thùng đựng
sơn rất vừa tay. Bố lại lấy hộp lon gò thành cái vòi sen
nữa”
- Bố nghĩ ra những trò chơi thú vị
Trò chơi
Cách chơi
Trò chơi đoán Con nhắm mắt lại và chạm từng
tên các loài hoa bông hoa  
Trò chơi nhắm Nhắm mắt vẫn có thể đi mà
mắt để tìm không chạm vật gì, vẫn biết được
kiếm một vật
bố đứng cách mình bao xa.

Em có nhận xét gì về những
trò chơi đó?
+ Người bố muốn con được
trải nghiệm từ thực tế cuộc
sống để hình thành thói quen,
sự gắn bó và biết trân trọng,
nâng niu những giá trị của

Trò chơi ngửi Con nhắm mắt cảm nhận được
rồi gọi tên các mùi của các loài hoa  
loài hoa
Nhận xét:
 - Các trò chơi ngày càng khó hơn, tạo ra được sự
hấp dẫn với đứa con.
- Người bố luôn theo dõi, động viên, khích lệ dể đứa
con tiến bộ hơn.
- Nói về ý nghĩa những cái tên: Bố tôi nói, mỗi cái tên
8

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

cuộc sống, cho dù là điều
nhỏ nhất.
+ Những bài học sâu sắc từ
cuộc sống, biết yêu thương,
lắng nghe và thấu hiểu từ
thiên nhiên, biết trân trọng
mọi thứ xung quanh mình

Năm học 2023

là một âm thanh tuyệt diệu. Người càng thân với mình
bao nhiêu thì âm thanh đó càng tuyệt diệu bấy nhiêu.
- Nói về ý nghĩa những món quà: Một món quà bao giờ
cũng đẹp. Khi ta nhận hay cho một món quà, ta cũng đẹp
lây vì món quà đó - Bố còn nói thêm - Một nụ hôn cũng
là một món quà sang trọng. Một giấc ngủ của tôi cũng
chính là một món quà, cả con người tôi đều là món quà
cho bố.

Em có đồng tình với những
điều nhân vật người bố nói
về “món quà” không? VS?
vẻ đẹp của món quà
không nằm ở giá trị vật chất,
cách trao tặng và đón nhận
một món quà thể hiện con
người chúng ta, chính tình
cảm yêu thương chân thành
khiến cho món quà trở nên
quý giá,... thông điệp giàu
giá trị nhân văn được gửi -> Biết cho và nhận những món quà cũng là cách thể
gắm trong quan niệm về món hiện nét đẹp phẩm chất của mình
-> Một người cha rất yêu thương con, luôn quan tâm, gần
quà...
Em hãy chia sẻ những kỉ gũi với con
niệm của em với người bố
của mình?
Người bố đã dành trọn thời gian sau những buổi làm việc để chơi cùng con trai và dạy
con những bài học nhỏ bé trong cuộc sống. Bố trồng nhiều hoa trong khu vườn, dạy cậu
bé nhận biết các loài hoa, bố còn làm bình tưới để cậu bé tự chăm sóc những bông hoa
nhỏ. Có thể thấy, đây là hình ảnh một người bố tuyệt vời trong cách nuôi dạy con trẻ.
Giữa thời đại quá nhiều lo toan, bận bịu và cám dỗ, con người thường dễ quên đi những
điều gần gũi quanh mình. Người bố trong câu chuyện không những quan tâm con, mà
ông còn dạy con bài học về sự yêu thương và biết ơn trong cuộc sống. Ông nâng niu
từng bông hoa bé nhỏ. Ông đã dạy dỗ con trai những bài học cần thiết trong cuộc đời và
cũng là tấm gương cho bạn đọc soi chiếu, nhìn lại chính mình. Đó là những bài học mà
người lớn nhiều khi vô tình lãng quên đi – bài học về tình yêu con trẻ và sự quan tâm
đến vạn vật quanh mình.
Người bố đã dành trọn thời gian sau những buổi làm việc để chơi cùng con trai và dạy
con những bài học nhỏ bé trong cuộc sống. Bố trồng nhiều hoa trong khu vườn, dạy cậu
bé nhận biết các loài hoa, bố còn làm bình tưới để cậu bé tự chăm sóc những bông hoa
nhỏ. Có thể thấy, đây là hình ảnh một người bố tuyệt vời trong cách nuôi dạy con trẻ.
9

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

Giữa thời đại quá nhiều lo toan, bận bịu và cám dỗ, con người thường dễ quên đi những
điều gần gũi quanh mình. Người bố trong câu chuyện không những quan tâm con, mà
ông còn dạy con bài học về sự yêu thương và biết ơn trong cuộc sống. Ông nâng niu
từng bông hoa bé nhỏ. Ông đã dạy dỗ con trai những bài học cần thiết trong cuộc đời và
cũng là tấm gương cho bạn đọc soi chiếu, nhìn lại chính mình. Đó là những bài học mà
người lớn nhiều khi vô tình lãng quên đi – bài học về tình yêu con trẻ và sự quan tâm
đến vạn vật quanh mình.

GV yêu cầu HS hoàn thành PHT cá nhân
PHIẾU HỌC TẬP
Tìm những chi tiết
thể hiện tình cảm
mà bố dành cho Tí
Qua những chi tiết
đó đã giúp thể hiện
điều gì về bố

c. Tình cảm của bố với “Tí”
- Yêu thương Tí: Bố không ngần ngại
cứu Tí dưới sông, bố cõng tôi và Tí trên
vai, bố làm xuồng để cả hai cưỡi trên
lưng
- Trân trọng nâng niu món quà của Tí
Bố tôi ít khi nào ăn ổi, nhưng vì nó, bố
ăn.
- Nghệ thuật:
+ Ngôn ngữ giản dị, phù hợp
+ Cách kể chuyện gần gũi
+ Câu cảm thán, câu nghi vấn bộc lộ tình
cảm.
+ Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật
=> yêu thương con, luôn quan tầm,
gần gũi với con và có tầm hổn phong
phú, sầu sắc; có trái tim nhân hậu.

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
Kiên nhẫn dạy con cách cảm nhận về vẻ
đẹp và sự sông trong khu vườn; gần gũi,
nhiều cảm xúc, suy nghĩ với con như một
người bạn thần thiết; coi con là “món qua”
qu£ giá nhất của cuộc đời;... Yêu thương Tí,
trân trọng đón nhận món quà đơn sơ của
Tí,...Thích trổng hoa, luôn chàm sóc và biết
lắng nghe “tiếng nói” của khu vườn, nhịp
sống của thiên nhiên,... (
- GV yêu cầu HS khái III. Tổng kết
quát nội dung nghệ thuật 1. Nghệ thuật
của bài
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ. - Ngôn ngữ: mộc mạc, tự nhiên, chân thành.
GV nhận xét, đánh giá,
- Cách kể chuyện sinh động, hấp dẫn.
2. Nội dung
chốt kiến thức
- Truyện kể về những trò chơi của người bố và đứa con. Qua
đó, người cha đã dạy cho đứa con cách yêu thương, trân
trọng thiên nhiên và nâng niu những món quà từ cuộc sống.
* Ý nghĩa
Hãy nhắm mắt và mở lòng - mở cánh cửa của chính mình hãy nhìn cuộc sống bằng tất cả các giác quan để cảm nhận,
để thấu hiểu, để yêu thương, để quan tâm và để nhớ
10

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

3. Cách đọc hiểu truyện kể
- Ngôi kể
- Nội dung kể, nghệ thuật kể
- Thông điệp, bài học
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức trò chơi Ôn tập bài học
1. Tác giả của văn bản “vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” là ai?
Nguyễn Ngọc Thuần
2. Nhân vật “tôi” trong văn bản có những khả năng đặc biệt nào?
- Có cách nhìn đặc biệt
- Lắng nghe âm thanh tài tình
3. Hãy chứng minh “người bố” rất yêu quý thằng cu Tí
- Không màng nguy hiểm để cứu nó
- Trân trọng món quà cu Tí tặng
4. Trong văn bản, người bố đã dạy con chơi những trò chơi gì?
- Đoán tên các loài hoa
- Nhắm mắt để tìm kiếm một vật
- Ngửi rồi gọi tên các loài hoa
5. Nhân vật chính của văn bản là ai?
- Nhân vật “tôi” và “người bố”
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi.
c. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS chia sẻ
+ Trong gia đình, em có thường chia sẻ, tâm sự với người bố của mình hay không?
+ Với em, bố là người như thế nào?
+ Em hãy chia sẻ những kỉ niệm của em với người bố của mình?
- HS chia sẻ
- GV định hướng giáo dục
- Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) về một món quà mà em đặc biệt yêu thích.
Đối với em, “món quà” đặc biệt nhất trong cuộc sống dành tặng cho em mà
em yêu quý nhất chính là mẹ em. Mẹ em là một người phụ nữ đảm đang, dịu dàng và
yêu thương con cái hết mực. Mẹ đã chăm lo cho em đến từng bữa ăn và cả giấc ngủ.
Khi em đi học, mẹ chỉnh quần áo và cả khăn quàng cho em nữa. Em nghĩ nếu như
không có mẹ - “món quà” đặc biệt dó có lẽ tôi khó có thể có được một cuộc sống vui vẻ,
thoải mái và được học hành đến nơi đến chốn. Em yêu và biết ơn về “món quà” to lớn
này đến nhường nào.
11

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

***********************
TIẾT 29
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT : SỐ TỪ
Hoạt động: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề.
c. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức trò chơi ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ
+ Bảy nổi ba chìm
+ Đi một ngày đàng học một sàng khôn
+ Ba đầu sáu tay
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, nghe và trả lời.
- GV dẫn dắt vào bài học mới: Chúng ta vừa chơi một trò chơi đơn giản. Các em có
phát hiện điểm chung của những câu hỏi đó không? Các đáp án, câu hỏi cô đưa ra đều
liên quan đến con số. Những con số đó có vị trí, chức năng gì trong câu, bài học hôm
nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu rõ.
Hoạt động: Hình thành kiến thức
a. Mục tiêu: HS nhận biết được đặc điểm của số từ và hiểu được chức năng của số từ
để sử dụng đúng và hiệu quả.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
1. Đặc điểm cơ bản của số từ?
I. Hình thành kiến thức
2. Có mấy loại số từ? Kể tên và nêu đậc 1. Tìm hiểu ngữ liệu
điểm của các loại số từ đó?
(1) Tôi đoán được hai loại hoa: hoa mồng
+ Số từ chỉ lượng đứng trước danh từ,
gà và hoa hướng dương.
gồm số từ chỉ số lượng xác định (ví dụ:
- Số từ đứng trước danh từ -> Chỉ số
bốn quyển vở, năm học sinh,…) và số từ lượng
chỉ số lượng ước chừng (ví dụ: vài con cá, (2) Tôi ngồi bàn thứ nhất: Số từ đứng sau
dăm cuốn sách, dăm bảy người, ba bốn
danh từ
trường,…).
-> Chỉ số thứ tự của sự vật
+ Số từ chỉ thứ tự thường kết hợp với các 2. Ghi nhớ
từ thứ, hạnh, loại, số, đứng sau danh từ
- Khái niệm: số từ là những từ chỉ số
trung tâm, thể hiện thứ tự của sự vật được lượng hoặc thứ tự của sự vật.
nêu ở danh từ trung tâm.
- Về vị trí:
+ Khi biểu thị số lượng sự vật, số từ đứng
trước danh từ: ba tầng, năm canh...
+ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau
danh từ: tầng ba, canh bốn…
* Lưu ý
Cần phân biệt số từ với danh từ chỉ đơn vị
gắn với ý nghĩa số lượng như: đôi, chục,
12

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

tá,… Các từ này tuy cũng có ý nghĩa số
lượng, nhưng có đặc điểm ngữ pháp của
danh từ: có thể kết hợp với số từ ở trước
và từ chỉ định ở sau. Ví dụ: hai chục
(trứng) này, ba đôi (tất) ấy,…
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: biết sử dụng kiến thức vừa học để giải quyết các bài tập
b. Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Tổ chức thực hiện:
- GV tổ chức Hoạt động
nhóm
Nhóm 1,2: bài tập 1,2,3
Nhóm 3,4: bài tập 4,5
Thời gian: 10 phút

II. Luyện tập
Bài tập 1
Số từ (từ in đậm) trong các câu là:
a. hai bố con
b. một bình tưới
c. ba chục mét
Bài tập 2
* Số từ chỉ số lượng ước chừng trong các câu là:
a. mấy phút
b. vài ngày
c. một hai hôm
* Ba số từ chỉ số lượng ước chừng và đặt câu:
- “Những”: Những ngày tới, tôi rất bận
- “Nắm” : Mẹ mang nắm thóc ra sân để cho gà ăn
- “Ít” : Ít nữa thôi là tôi phải sang Anh du học rồi
Bài tập 3
- Từ «Sáu» : không phải số từ
- Từ «Sáu» được viết hoa : vì đây là danh từ, tên riêng chỉ
người.
Bài tập 4
* Trường hợp tương tự:
Hai mắt - đôi mắt, hai tay - đôi tay, hai tai - đôi tai, hai cái
sừng - đôi sừng, hai chiếc đũa - đôi đũa.
- hai là số từ chỉ số lượng, dùng để đếm các sự vật.
- đôi là danh từ chỉ một tập hợp sự vật có hai yếu tố cùng
loại, tương ứng với nhau và làm thành một đơn vị thống
nhất về mặt chức năng, công dụng. Có thể tính đếm tập hợp
đó bằng số từ và đặt số từ đứng trước danh từ đôi: một đôi,
hai đôi, ba đôi,...
Bài tập 5
- Thành ngữ ba chìm bảy nổi có ý nghĩa chỉ nỗi gian truân,
13

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

vất vả, long đong, liên tiếp gặp khó khăn, trắc trở.
- Ăn một bát cháo, chạy ba quãng đồng. Chỉ việc không
đáng làm, để đạt được việc nhỏ bỏ công sức quá to.
- Chín người mười ý. Mỗi người mỗi ý, khó mà chiều theo
cho đặng, cho đều.
- Gươm hai lưỡi, miệng trăm hình. Ý nói gươm đao sắc
bén cũng không bằng miệng lưỡi nhân gian.
- No ba ngày tết, đói ba tháng hè. Hãy biết điều tiết chi
tiêu để không phải túng thiếu.
- Một nghề thì sống, đống nghề thì chết. Ý nói thà giỏi
một lĩnh vực gì đó cho chuyên sâu còn hơn cái gì cũng biết
mà chẳng biết tới đâu
HĐ VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào giải quyết bài tập GV giao.
b) Nội dung:GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ:
Xác định các số từ trong đoạn thơ sau :
Chúng bay chỉ một đường ra :
Một là tử địa hai là tù binh […]
Nghe trưa nay, tháng năm mồng bảy
Trên đầu bay, thác lửa hờn căm!
Trông : bốn mặt, luỹ hầm sập đổ
Tướng quân bay lố nhố cờ hàng…
c) Sản phẩm:Câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chứcthực hiện: HS thực hiện ở nhà
TIẾT 30,31:

NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN
(Trích, Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)
Hoạt động 1: Khởi động
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của
mình. HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: HS chia sẻ kinh nghiệm của bản thân.
c. Sản phẩm: Những suy nghĩ, chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
GV nêu câu hỏi: Em hãy kể ngắn gọn về một thầy/cô giáo mà em yêu quý.
- GV dẫn dắt vào bài mới: Đối với nhiều người, thời niên thiếu là một dấu ấn khó phai
trong cuộc đời. Và trong những ngày chập chững bước đi đầu tiên ấy, người ta sẽ
không thể nào quên những bàn tay đã dìu dắt họ đi trên con đường kiến thức của nhân
loại. Cho dù ngày hôm nay, mỗi người trong chúng ta có thể đã thành đạt về một
phương diện nào đó, có địa vị trong xã hội, song dù ở bất cứ nơi nào, trong sâu thẳm
14

Giáo án Bài 3 Ngữ văn 7

Năm học 2023

tâm hồn ta vẫn sáng chói hình ảnh của những người thầy đã từng dạy dỗ, dìu dắt ta
trong mỗi chặng đường. 
Tác phẩm “Người thầy đầu tiên” của Đại văn hào Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp là một tác
phẩm nằm trong dòng cảm xúc đó. Tác phẩm này đã được đưa vào giảng dạy ở nhiều
nước trên thế giới trong đó có Việt Nam. Vậy tình yêu thương của thầy Đuy-sen dành
cho học trò và lòng biết ơn của An-tư-nai đối với người thầy đầu tiên của mình như thế
nào, cô và các em cùng đi tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu chung
a. Mục tiêu: Nắm được thông tin về tác giả, tác phẩm.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để trả lời câu hỏi.
c. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Đọc phần tiểu dẫn SGK, nêu hiểu biết I. Tìm hiểu chung
của mình về nhà văn Ai-ma-tốp
1. Tác giả
GV:
- Ai-ma-tốp (1929-2008) là nhà văn nước Cư+ Hoạt động văn học của Ai- tơ – ma- rơ-gư-xtan, thuộc Liên- xô trước đây
tốp bắt đầu từ năm 1952, khi ông là - Tác phẩm đầu tiên khiến Ai-ma-tốp nổi tiếng
sinh viên Trường Đại học Nông là tập truyện Núi đồi và thảo nguyên (được
nghiệp Cư-rơ-gư-xtan. Từ năm 1956 tặng giải thưởng Lê-nin về văn học năm 1963).
đến năm 1958 ông học Trường viết - 2004: Ông được nhận danh hiệu “Giáo sư
văn M. Goóc-ki ở Mát-xcơ-va. Sau danh dự” của trường Đại học tổng hợp quốc...