GS.TS. NGUYỄN THỊ CÔI (Chủ biên )

CHỀN THRNG LỊCH 5Ủ
ĐIỆN BIÊN PHỦ
N|Ỉ|M 1954
GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP
TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THỐNG

r CHÀO MỪNG
k ỷ n iệ m ổ O nãm
CHIÉN THẮNG
ĐIỆN BIỀN PHỦ

(7/5/1954-7/5/2014)
r CHÀO MỪNG

ngAysâch

VirTNAM21/4 .

ầ

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

"Điện Biên Phù như là một cái lililí móc
chói lọi bằng vàng của lịch hhh sử.
Nó ghi rỗ noi chủ nghĩa ttim h ự c
dãn lăn xuóng dóc và tam nm rã,
đống thời phong trào giải phHhhhóng
dân tộckháp thế giới đang lẽm nm cao
âén thắng lợi hoàn toàn... Đ)f£Oó là
thâng lợi vĩ đại của nhắn dâitââãn ta
mà cũng là thỉng lợi chung g ]j của
tẫt cả các dản tộc bị áp bức ttiti trên
thễgiới".
* Chủ tịch H6 Chi MliriMinh

_____ 4

^

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

GS.TS. NGUYỄN THỊ CÔI (Chủ biên) - TS. NGUYỄN THỊ BÍCH
TS. NGUYỄN THỊ THẾ BÌNH - TS. NGUYỄN MẠNH HƯỞNG
TS. NGUYỀN VĂN NINH - ThS. NGUYỄN HẢI HÀ
ThS. NGUYỀN THỊ PHƯƠNG THANH - ThS. LÊ THỊ THU

CHIẾN THẮNG LỊCH sử
ĐIỆN BIÊN PHÚ
NẨM1954
GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP
TRONG NHÀ TRUỜNG PHỔ THÔNG

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com
J

R Ư Ò N a Đ Ạ I H Ọ C V IN H

I S m M ĨH Õ N G Ĩ IN -ĨH (5 g g R ? 3 NCITKN THLC HAO

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC sư PHẠM

^

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

Bản quyển xuất bản thuộc N hà xuất bản Đại học Sư phạm .
Mọi h ìn h thức sao chép đểu là vi phạm pháp luật.
M ã số; 01,01. 7 /2 2 - T K 2014

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

M

Ụ C

L Ụ C

Tran\Ị

LỜI NÓI Đ Ẩ U ................................................................................................................................ 5
PHẨN 1. H Ư Ớ N G D Ẫ N CÁC HOẠT Đ Ộ N G DẠY H Ọ C VỂ C H IẾN T H Ắ N G

LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ NĂM 1954 TRONG MÒN LỊCH s ử
ở TRƯ Ờ N G PH Ổ T H Ô N G .............................................................................................. 7
A. V ì sao phải dạy h ọc vế chién thắng lịch sử Đ iện Biên Phủ
ờ trường p h ổ th ô n g ? ......................................................................................................7
I. C h iến th ắn g Đ iện Biên Phù - m ốc vàng tro n g lịch sừ d ân tộc .......................... 7
II. D ạy h ọc vẽ chiến th ắn g Đ iện Biên Phù có ý nghĩa to lớn
đổi với th ế hệ tr ẻ ................................................................................................................8
B. D ạy học vế ch iến thắng lịch sử Đ iện Biên Phủ nói riêng,
cu ộc tiến côn g chiến lược Đ ô n g - X uân 1953 - 1954 n ó i chung
ỏ trường phố t h ô n g ...................................................................................................... 11
I. Ả m m ư u của Pháp - Mĩ ở Đ ông D ương, kế h oạch Nava .................................. 12
II. C uộc tiến công chiên lược Đ ông - Xuân 1953 - 1954 của q u ân d ân ta ........13
III. C h iến th ắn g lịch sử Đ iện Biên Phù n ăm 1954................................................. 14
c . D ạy học vẽ cu ộc tiến công chiến lược Đ ô n g - Xuân 1953 - 1954
và chiến thắng lịch sử Đ iện Biên Phủ như th ế n à o ? .........................................18
I. Sừ d ụ n g tài liệu vé chiến thắng lịch sử Đ iện Biên Phù
tro n g giờ học nội k hoá ở trên lớ p ............................................................................... 18
II. T iến h à n h dạy học vể cuộc tiên công chiến lược Đ ông - X uân 1953 - 1954
và chiến dịch Đ iện Biên Phù tại bảo tàng lịch sử. bảo tàng cách m ạng
ở tru n g ương và địa p h ư ơ n g ...................................................................................... 46
III. T iến h àn h bài học vé cuộc tiến công chiến lược Đ ông - Xuân 1953 - 1954
và chiến dịch lịch sử Đ iện Biên Phủ tại di tích lịch sử cách m ạng (thực địa)
cho học sinh lớp 9 ........................................................................................................ 54
IV. Tồ chức tham q uan học tập vế cuộc tiến công chiến lược Đ ông - X uân
1953 - 1954 và chiến dịch lịch sử Đ iện Biên Phủ
tại Bảo tàng Lịch sử Q u ân SỊÍ Việt N a m ................................................................. 65
V. Tổ chức các hoạt động ngoại khoá vế chiến dịch lịch sử Đ iện Biên P hù.... 71

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

PHẨN 2. NHỮNG MẨU CHUYỆN, T ư LIỆU VẾ s ự KIỆN, NHÂN VẬT
TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PH Ủ NÃM 1954...................................... 103
I. Sự chỉ đạo của Đ ảng, C hủ tịch Hổ C hí M inh và Tổng T ư lệnh m ặt trận
tro n g cuộc tiến công chiến lược Đ ông - Xuân 1953 - 1954
và chiến dịch Đ iện Biên P h ủ .....................................................................................103
II. N hữ ng m ẩu chuyện, tư liệu vế quá trìn h chuẩn bị
cho chién dịch Đ iện Biên P h ủ .................................................................................118
III. N hữ ng m ẩu chuyện, tư liệu vể diễn biến và kết quả
của chiến dịch Đ iện Biên P h ủ .............................................................................. 147
IV. C hiến thắng Đ iện Biên Phủ dưới góc n h ìn quốc t ế ....................................... 181
KÉT LUẬN........................................................................................................................ 196
PHẨN 3. PHỤ LỤC .............................................................................................................. 197
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................................... 217

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

LỜI

N Ó I

ĐẤU
“D ân ta p h ả i biết sử ta

Cho tường gốc tích nước nhà Việt N am "
(C hù tịch H ỗ C hí M inh)
N hân dịp kỉ niệm 60 n ăm chiến th ắn g Đ iện Biên Phủ, c h ú n g tôi - n h ữ n g người
làm công tác giáo dục lịch sử, biên soạn cu ố n sách “Chiến thắng lịch sử Đ iện Biên
Phù năm 1954 - giảng dạy và học tập trong nhà trường p h ổ thông”.
C uốn sách được biên soạn n h ằm m ục đích giúp giáo viên p h ổ th ô n g h iếu rõ
và cập n hật n h ữ n g kiến th ứ c lịch sử vể cuộc tiến công chiến lư ợ c Đ ô n g - Xuân
1953 - 1954 nói chung, chiến dịch Đ iện Biên P hủ nói riêng. Trên cơ sở đó lựa chọn
nội dung, cách tổ chức các h oạt đ ộ n g dạy học p h ù hợ p vê sự kiện lịch sử trọ n g đại
này ở trên lớp cũng nh ư ngoài lớp. Đ õng thời, các tác giả cũ ng hi vọng giúp học sinh
có tài liệu cụ th ể để tham gia vào các hoạt đ ộ n g h ọc tập. Q u a đó các em sẽ n h ớ lâu,
hiểu sâu sắc n h ữ n g kiến thứ c vế chiến th ắn g Đ iện Biên P hủ - “Là m ộ t cái m ố c chói
lọi bằng vàng của lịch sử” (C hù tịch H ố C hí M inh). M ặt khác, q u a n h ữ n g tư liệu
sinh động, các tác giả cũng m o n g m u ố n phổ biến kiến thứ c lịch sử d ân tộc cho đ ô n g
đảo b ạn đọc nói chung. Vì vậy, b ê n cạnh p h ẩn h ư ớ n g dẫn dạy học, các tác giả đã
sưu tẩm và cung cấp n h ữ n g tư liệu, m ẩu chuyện vẽ n h â n vật, sự kiện n h ằ m p h ụ c vụ
cho h oạt động dạy, học. tìm hiểu của giáo viên, học sin h và n h ữ n g người q u a n tâm .
Đ ể biên soạn cuốn sách này, ch ún g tôi đã th am khảo tài liệu n g h iên cứu, các bài
viết vế chiến thắng Đ iện Biên Phủ của các n h ân chứ ng lịch sừ, các n h à sừ học, các
nhà giáo dục lịch sử tro n g và ngoài nước.
C h ú n g tôi xin trân trọ n g cảm ơn các n h à k h o a học, các tác giả đã c u n g cấp
n h ữ n g tư liệu quý báu đó. T rong quá trìn h biên soạn cuốn sách, tập thê' tác giả
chắc chắn không trá n h khỏi n h ữ n g th iếu sót, hạn chế, rẫt m o n g n h ậ n đ ư ợ c sự đ ó n g
góp ỷ kiên của bạn đọc.
Thay m ặ t các tác giả
GS.TS. N guyễn Thị C ôi

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com

P H Ầ N

1___________________________________________

HƯỚNG DẪN CẮC HOẠTĐỘNG DẠY HỌC
VÊ CHIẾN THẮNG LỊCH SỬĐIỆN BIÊN PHỦ
NẪM1954TR0NGMÔNLỊCHSỬ
ỞTRƯỜNGPHỔTHÔNG

A. vl SAO PHẢI DẠYHỌCVỄCHIẼNTHÁNG LỊCH SỬĐIỆN BIÊN PHÚ
ỜTRƯỜNGPHÒTHÔNG?
I.

C H IẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PH Ủ -

Mốc VÀNG

TRO NG LỊCH

sử

DÂN TỘ C
Đ iện Biên Phù là m ột bộ p hận của lãnh th ổ Việt N am có vị trí chiến lược q uan
trọ n g . Đây là m ột th u n g lũng rộng lớn ở phía tây v ù n g rừ n g núi Tây Bắc, có lòng
c h ảo M ường T hanh dài gẩn 20km , rộng từ 6 đến 8 km , cách Hà N ội k h o ản g 300km ,
cách Luông Pha Băng (Lào) k h oảng 200km . T hung lũng này nằm gẩn b iên giới
V iệt - Lào, trên m ột đẩu m ối giao th ô n g q u an trọng. T ừ đây có n h ữ n g con
đ ư ờ n g toả đi khắp vùng Tây Bắc, có th ể đi Sẩm N ưa, Luông P ha Băng th u ộ c vùng
I h ư ợ n g Lào, hoặc tới Phong Sa Lỳ ở T ru n g Lào...
Đ ư ờ ng thùy từ Đ iện Biên đi các nơi cũ ng rất th u ận lợi. T ừ M ư ờ ng T h an h theo
sông N ậm Róm vào sông N ậm N ứa, cập vào Pắc

u, sông

N ậm

u

có thê' đi đ ến sông

M ê K ông rộng lớn rỗi tới Luông Pha Bảng. T ừ đất M ường P6n (cách tru n g tâm
M ư ờ n g T hanh 20km ) xuôi thuyễn th eo sông N ậm M ác vào sông Đà, ngư ợc lẻn
M ư ờ n g Lay - Phong Thổ (Lai C hâu) rỗi sang M ư ờ ng Là th u ộ c T rung Q uốc... Trên
v ù n g đẫt Đ iện Biên từ lâu đời đã có n h iểu tộc người khác n h au sin h sổng (Thái,
H ' M ông, Lào, K inh...) với n h ữ n g tru y én th ố n g văn hoá đặc sắc, h ọ đã có nhiểu
đ ó n g góp trong sự nghiệp d ự ng nước và giữ nước của d ân tộc.

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
8

CHIÉH TH ÌN C UCH s ứ DIÉM BIẺN PHIÌ NÌM I 9 Ỉ 4 ' GIẢNG D ty VÀ HOC TẬP TRONG NHÀ TRVÒNG PHÒ THỒNC

Sau C ách m ạng Ih á n g Tám năm 1945 th àn h công, nước Việt N am độc lập ra đời,
n h ư n g thự c dân Pháp được ch ín h quyẽn T ưởng Giới Thạch (T rung Q uổc) và thực d ân
A nh tiếp tay đã quay trở lại xâm lược Việt Nam. C húng chiếm đó n g nhiéu nơi th u ộ c
Tây Bắc, trong đ ó có Đ iện Biên (2/1946). C ùng với n hân dân cả nước, cácd ân tộ cT ây Bắc
sớ m b ư ớ cv ào cu ộ ck h án g ch iế n chóng thực dân Pháp xâm lược và can thiệp M ĩđ ế b ảo vệ
Tổ quốc. Dưới sự lãnh đạo của Đ ảng đứng đầu là C hủ tịch H ổ C hí M inh, từ 1946
đ ến 1953 quân dân ta đã làm nên nhiêu chiến thắng: Biên giới Thu - Đ ông 1950,
H oà B ình Đ ông - Xuân 1951 - 1952, Tây Bẳc Thu - Đ ông 1952, Ih ư ợ n g Lào X uân
- H è 1953. Các thắng lợi cùa quân dân ta đă làm cho thực dân Pháp bị tồn th át
n ặng né vẽ lực lượng và gặp nhiêu khó khăn vẽ tài chính. Đ iểu này đã tác động đ ến
tìn h h ìn h chính trị cùa nước Pháp. Trước tình th ế không th ể đảo ngược được tìn h
h ìn h trên chiến trường, C h ín h phủ Pháp được N hà Trắng đổng ý cử tư ớ ng Nava
(N avarre) làm Tồng chỉ huy quân đội Pháp ở Đ ông D ương. Nava tập tru n g m ọi có
gắng thự c hiện kế hoạch quân sự mới theo hai bước. N hưng nhữ ng thẳng lợi trong
chiến lược Đ ông - Xuân 1953 - 1954 của quân dân ta đã làm cho kế hoạch Nava bước
đẩu bị phá sản.
Trước tìn h hình ké hoạch Nava không thê' đem lại thắng lợi trên m ặt trận q u ân
sự, đ ế giành thế m ạnh trên bàn đàm phán, thực dân Pháp phải tìm m ột cứ điềm đẻ'
có trậ n thắng lớn, đạt m ục đích để ra. C ứ điểm đó ch ín h là Đ iện Biên Phù - m ộ t
vị trí chiến lược quan trọng. C húng xây dựng nơi đây th àn h m ột tập đoàn cứ đ iếm
m ạn h , coi đó là “pháo đài bất khả xâm phạm ”, thách thứ c q uân ta đánh lèn đ ể tiêu
diệt. Thế như ng với quyét tâm tiêu diệt địch ở Đ iện Biên Phủ, tro n g 55 ngày đ ém
“k h o ét núi, m ở hấm , m ưa dẩm , cơm vắt”, q uân ta đã giành thắn g lợi. C hién th ắn g
Đ iện Biên Phù làm “chấn động địa cẩu” và ghi vào lịch sử dân tộc “n h ư m ột cái m ốc
chói lọi bằng váng của lịch sử. N ó ghi rô nơi chủ nghĩa thực dân ¡ăn xuống dốc và tan
rã, đổng thời phong trào giải phóng dân tộc khắp th ế giới đang lên cao đến thắng lợi
hoàn toàn"'.

II. DẠY HỌC VỂ CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ c ó Ý NGHĨA TO LỚN
Đ ồ l V Ớ I T H Ế H Ệ TRẺ
'Ihứ nhất, việc dạy học vẽ chiến thắng Đ iện Biên Phù giúp học sinh hiểu rõ vẽ
m ột sự kiện trọng đại tro n g lịch sử dân tộc.
Đ ứng trước âm m ư u mới cùa thực dân Pháp và can thiệp Mĩ (th ể hi ện ở kê hoạch
Nava), quân và dân ta dưới sự lãnh đạo cùa Đảng, đứng đẩu là C hù tịch Hổ C hí M inh
' H ó C h í M in h (2002). Toàn tập, lậ p 11, N XB C h ín h trị Q u ố c gia, H N , tr. 261.

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
CHIÍW THẢNC IIC H s ữ DIÊN BIEN PHÚ NA * 19 5 4 • CIẮNC D A Ï v s HỌC TÁP TRONG NHÃ TRUỞNC PHỐ THỖNC

9

và với Sự chủ động, sáng tạo đặc biệt cùa Đại tư ớ ng Vô N guyên G iáp đã từng
bước làm phá sản âm m ứ u của địch. N h ữ n g th ắn g lợi đẩu tiên tro n g ch iến cu ộ c
Đ ông - Xuân 1953 - 1954 đã làm cho kẻ địch từ m ộ t nơi tập tru n g q uân là Đ ổ n g b ằ n g
Bắc Bộ phải phân tán th àn h năm nơi. Khi địch biến Đ iện Biên Phù th à n h m ộ t tập
đ o àn cứ điểm n hằm nh ử chủ lực của ta lên đê' tiêu diệt, th ì với trận quyết ch iế n
chiến lược qua ba đợ t tán công (từ 13/3 đển 7/5/1954), q u ân d ân ta đã làm th ấ t bại
h oàn toàn kế hoạch Nava. C hiến th ắn g Đ iện Biên P hủ đã tác đ ộ n g m ạ n h m ẽ tới
H ội nghị G iơnevơ và d ẫn tới kết th ú c th ắn g lợi cuộc k háng chiến chín n ăm c h ố n g
xâm lược Pháp và can thiệp Mĩ. Đ ổng thời chiến th ắn g Đ iện Biên Phù cù a d â n tộ c
ta đã đ án h dấu sự sụp đổ của chế đ ộ thự c dân cũ. Nó cồ vũ m ạn h m ẽ p h o n g trà o
giải phóng dân tộc trên th ế giới. Cái tên “Việt N am , H ỗ C hí M inh, Đ iện Biên P h ủ,
Võ N guyên G iáp” đã trở th à n h n g uố n động viên đối với các d ân tộc bị áp bức trê n
th ế giới trong cuộc đẩu tran h g iàn h độc lập tự do.
Thứ hai, học tập vẽ chiến th ắn g lịch sừ Đ iện Biên P hủ nói riêng, cuộc tiế n cô n g
chiến lược Đ ông - X uân 1953 - 1954 nói ch u n g góp phẩn rèn luyện cho h ọ c sin h
n h iếu kĩ năng học tập. Khi q uan sát lược đổ vẽ vị trí địa lí, hay diễn b iến ch iến d ịc h
Đ iện Biên Phủ két hỢp với m iêu tả, tư ờ ng th u ật sẽ giúp học sinh p h á t triển óc tri
giác, h ìn h d u n g tưởng tư ợ n g lại sự kiện lịch sử. Trên cơ sở đ ó biết p h ân tích , so
sánh, đ ánh giá đ ề hiểu sâu bản chất cùa chiến thắng. Q u a việc tìm đọc các tài liệu vế
Đ iện Biên Phù đê' thuyết trìn h , th am gia trò chơi hay giải các bài tập, họ c sin h sẽ
đ ư ợc rèn luyện kĩ năng sử d ụ n g tài liệu đê' trìn h bày, giải quyết m ộ t vân đé lịch sử.
Q ua việc tìm hiếu trao đổi vế tiểu sử và chiến công của các tư ớ n g lĩnh, bộ đ ộ i ta
cũ n g n h ư âm m ư u h àn h đ ộ n g của m ột số tư ớ n g tá, bin h lính Pháp... sẽ g iú p cho
học sin h rèn luyện kĩ năng đ á n h giá n h ân vật lịch sử (ch ín h diện, p h ản d iện )...
C h ín h n h ữ n g h oạt động này sẽ giúp các em n h ớ lịch sử trên cơ sở h iểu sự kiện.
'Ihứ ba, n h ữ n g dữ kiện cụ th ể vế chiến th ắn g lịch sử Đ iện Biên Phủ có giá trị
giáo d ục to lớn, xây dự ng n h ữ n g tư tư ở ng tìn h cảm . đạo đức đ ú n g đ ắn cho th ế hệ
trẻ nói chung, học sinh nói riêng.
C h iến thắng Đ iện Biên Phù năm 1954 của dân tộc ta được làm nên k h ô n g chỉ
b ằng tài trí, khối óc m à cả xư ơng m áu của toàn Đ ảng, to àn q u ân và to à n d â n ta.
Sự k iện lịch sử vĩ đại này viết tiếp tru y ẽn th ố n g an h h ù n g của d ân tộc dư ới sự
lãnh đạo của Đ ảng của C h ủ tịch H ố C hí M inh và gắn liễn với tên tuói Đại tư ớ n g
Võ N guyên Giáp. N hữ ng tấm gư ơng chiến đấu kiên cường, hi sinh d ũ n g cảm đ ể
h o à n th à n h n hiệm vụ của các chiến sĩ ta có tác d ụ n g gợi dậy tro n g trái tim học sin h
n iểm k ín h yêu, sự ngư ỡng m ộ và ý chí quyết tâm noi gương các an h h ù n g liệt sĩ
tro n g sự nghiệp d ự ng nước và giữ nước. C h ín h vì vậy n h ữ n g con người th ật, việc

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
10

CHIẺN THẮNG LICH SA DIÉN BIÉN PHỦ N iM 1 9 5 4 ■ GIẢNG DAV VÀ HOC TÂP TRONG NHÀ TDUỜNG PHỐ THÒNG

làm thật trong chiến dịch Đ iện Biên Phù có ưu th é giáo dục cho th ế hệ trẻ tru y én
thõng yêu nước, chống ngoại xâm của dán tộc ta.
Sự lãnh đạo của Đ ảng, C h ín h phủ đứng đáu là C hù tịch Hổ C hí M inh từ việc
để ra chủ trư ơ ng chiến lược Đ ông - Xuân 1953 - 1954, đặt quyết tâm tiêu diệt tập
đoàn cứ điểm Đ iện Biên Phủ đến m ục tiêu, phư ơng châm , kế hoạch tác chiến... đã
thê' hiện sáng ngời đư ờng lối đúng đắn, sáng suót của Đ ảng, sự lãnh đạo tài tìn h
của C hù tịch Hổ C hí M inh, sự chù động sáng tạo trong chỉ đạo chiến d ịch của
Đại tư ớ ng Vỏ Nguyên Giáp. Đ iéu này có giá trị giáo dục cho học sinh lòng biết ơn,
sự tin tư ở ng vững chắc vào đư ờng lối của Đ ảng, tư tưởng Hổ C hí M inh và tẫm
gương Đại tướng Vô Nguyên Giáp.
Đ ó là đư ờng lói vận dụn g sáng tạo chù nghĩa M ác - Lênin vào điếu kiện cụ th ề
của Việt N am đê' giành thắng lợi quyết đ ịn h trong công cuộc đáu tran h giải p h ó n g
dân tộc. Đ ống thời đó cũng là sự tiếp thu và phát triển n h ữ n g bài học kinh nghiệm
cùa cha ông. đưa cuộc chién tra n h n hân dân đến đ ìn h cao, trong đó chién th ắn g
Đ iện Biên Phù là m ột biểu hiện rực rỡ. 'Ihự c hiện khẩu hiệu “Tất cả cho tiên tuyến,
tất cả đ ể chiến thắng" theo lời kêu gọi cùa Đ ảng và C hù tịch H ó C hí M inh, n h ân
dân ta đã vượt qua m uôn vàn khó khăn gian khố đ ể cung cấp lương thực, đạn dược
cho m ột b in h lực to lớn. Sức chiến đấu ngoan cường, sự th ô n g m in h tài giỏi cùa các
chiến sĩ trên chiến trư ờ ng và dân công hoà tuyến trở th à n h m ột tro n g n h ữ n g n h ân
tố quyét đ ịn h sự thắng lợi cùa chién dịch Đ iện Biên Phù. H ọ đã làm nên n h ữ n g kì
tích m à tư ở ng như con người không th ể làm được. N h ữ n g biểu tượng chân thực,
xúc động vể các sự kiện tro n g chiến đấu và phục vụ chiến đẫu cùa quân d ân ta sẽ
giúp học sinh n hận thức sâu sắc vế vai trò của quẩn chúng n h ân dân trong lịch sừ
nói chung, chiến dịch Đ iện Biên Phù nói riêng. Q ua đ ó giáo dục cho các em niẽm
tin, lòng kính yêu, biét ơn q uẫn chúng nhân dân. Đ ổng thời qua n h ữ n g sự kiện,
h ìn h ảnh cụ thê' vẽ sự đóng góp m ạnh m ẽ của quần chúng n h ân dân trong chiến
dịch Đ iện Biên Phủ, học sinh sẽ hiểu sâu sắc hơn tám q uan trọ n g của việc p hát huy
sức m ạn h của khói đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo cùa Đ ảng trong sự n ghiệp
dựng nước và bảo vệ Tổ quốc ngày nay.
T rong chiến dịch lịch sử Đ iện Biên Phủ, Đ ảng ta và C hủ tịch H ỗ C hí M in h đã
đễ ra đư ờng lỗi quân sự đún g đắn, tự lập, tự cường két hợp chặt chẽ với sự giúp đỡ
của các nước anh em , đặc biệt là sự phối hợp trên chiến trư ờ n g với các nước bạn
Lào và C am puchia. Đây chính là biểu tượng cùa việc kết hợp lòng yêu nước chân
c h ính với tinh thẫn quóc tế trong sáng đ ể tạo nên sức m ạn h to lớn đấu tran h c h ổ n g
đế quốc, giành độc lập, tự do. V'i vậy, qua n h ữ n g sự kiện cụ thê' tro n g chién dịch lịch sừ
Điện Biên Phù còn có giá trị giáo dục cho th ế hệ trẻ tin h th án đoàn kết quóc tế.

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
CHIÊN TH ÌN G UCH s í DIẺN BIÊN PHÚ NAM 1 9 5 4 ■ GIÀNG DAV VÁ HỌC TẬP TRONG NHÀ TRƯONG PHÔ THÕNG

I I

C hiến th ắn g lịch sử Đ iện Biên Phủ k h ô n g chỉ có ý nghĩa lớn lao đói với đ ất nước
ta, m à còn có ý n ghĩa quốc tế sâu rộng. Đó c h ín h là cơ sở đê' giáo dục cho th é hệ trẻ
niễm tự hào vé chiến công của dân tộc, các em phải có trách n h iệm kế thừ a, phát
huy n h ữ n g chiến công o an h liệt m à cha ỏng đã tạo nên.
Tóm lại, kiến thứ c lịch sử có vai trò to lớn tro n g cuộc sống nói chung, đối với sự
p hát triển đất nư ớc thời kì hội n h ập quốc tế nói riêng. Kiến thứ c lịch sử k h ô n g chì là
cđ sở đê' hoạch đ ịn h đư ờ ng lói c h ín h sách p h át triển đất nước p h ù h ợ p với quy luật
khách q u an cùa lịch sử, m à còn cu n g cấp cho ch ú n g ta n h ữ n g bài học k in h nghiệm
vó giá tro n g xây dự ng, bảo vệ Tồ q uốc và các kiến thứ c tin h hoa văn hoá n h â n loại.
Đặc biệt, kiến th ứ c lịch sử có tác d ụ n g to lớn tro n g giáo dục các th ế hệ người Việt
N am , n hất là th ế hệ trẻ vẽ tru y ển thống, bàn sắc dân tộc đẻ' k h ô n g bị hoà tan khi hội
n hập với thế giới và khu vực.
C h iến th ắn g Đ iện Biên Phù - m ốc vàng tro n g lịch sừ dân tộc đã lùi xa chúng
ta 60 n ăm nay, song âm vang và ấn tư ợ n g vẽ sự kiện vĩ đại đ ó n ó vẫn sâu đ ậ m trong
tàm trí m ỏi người Việt N am . Dạy học sự kiện lịch sử trọ n g đại này kh ôn g chì tran g bị
cho th ế hệ trẻ n h ữ n g kiến thứ c, ki n ăng cẩn th iết, m à quan trọ n g h ơ n là q u a n h ữ n g
k iến th ứ c đó khơi dậy tro n g trái tim của các em tìn h yêu Tổ quốc, n iểm tự hào vế
chiến công của cha anh, lòng k ín h yêu, biết ơ n Đ ảng và các bậc tién bói đả hi sinh
x ư ơ ng m áu đ ể bảo vệ độc lập tự d o của dân tộc. Đ ổng thời qua đó giáo d ụ c cho các
em trách n h iệm của th ế hệ trẻ đối với đất nư ớc hôm nay. Đ ây ch ín h là li d o cẩn phải
dạy h ọ c và nâng cao hiệu quả dạy học vế chiến th ắn g lịch sử Đ iện Biên P hủ ở trư ờ n g
p h ố thông.

B.

DẠY HỌC VỂ CHIẾN THẮNG LỊCH sử ĐIỆN BIÊN PHỦ NÓI RIÊNG,
CUỘCTIẾN C ộ n g

c h iế n l ư ợ c đ ô n g

- XUÂN 1953 -1 9 5 4

Nói CHUNG ỞTRƯỜỈnìG PHỔTHỒNG
C h iến th ắn g Đ iện Biên P hù là đ ìn h cao cùa cuộc tién công chiến lược cùa ta
tro n g Đ ông - Xuân 1953 - 1954. Vì vậy ở đây chúng tôi trìn h bày n h ữ n g nội d u n g
lịch sử cơ bản của cả chiến cuộc Đ ông - X uân 1953 - 1954. Khi tiến h à n h các bài
họ c lịch sử nội khoá, giáo viên cán căn cứ vào nội d u n g sách giáo khoa, m ục tiêu,
đ ổi tư ợ n g học sinh cùa từ n g cấp, lớp học đ ế lựa chọn kiến thứ c và khai th ác tư liệu
ỏ p h ẩ n hai vào dạy học cho phù hợp.

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
1 2 _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ CmẼHI THÜilG ụ C H s ử DIỆN BIẺII PHỦ NẮM I9 5 < ■ CIÀWG DIỊV VÁ HỌC TẤP TBOHG NHÁ TBUỞNC PHỐ TBỒNC

1.

ÂM MƯU CỦA PHÁP - M ĩ ở Đ Ô N G D Ư Ơ N G , KẾ HOẠCH NAVA
- Ă m m ưu mới của Pháp - M ĩ
+ Q ua 8 năm kháng chiến, lực lượng của ta đã lớn m ạn h m ộ t cách toàn diện và

liên tiếp giành nhữ ng thắng lợi ngày càng to lớn trên m ặt trận quân sự, vùng giải
phóng được m ở rộng. C hính quyến dân chù n h ân dân, m ặt trận dân tộc th ố n g nhát,
M ặt trận Liên Việt và khối liên m in h công nông ngày càng được cùng cố hơn. N hân
dân th ế giới ngày càng đỗng tìn h , ùng hộ cuộc kháng chiến của n h ân dân ta.
+ Ih ự c dân Pháp ngày càng suy yếu và gặp nhiếu khó khăn, vế quân sự Pháp bị
thiệt hại nặng nể (bị loại khỏi vòng chiến đấu hơn 39 vạn quân và tiêu tốn hơn 2.000
tỉ írăng, vùng chiếm đóng bị thu hẹp).
M âu thuẫn giữa phân tán và tập tru n g lúc này càng thêm sâu sắc, tin h th ẩn quân
địch càng thêm sút kém. K hó khăn lớn n hất cùa địch trên chiến trư ờ n g là ngày càng
đi vào th ế bị động phòng ngự, thiếu hẳn m ột lực lượng cơ động chiến lược m ạn h để
đỗi phó với các cuộc tấn công m ới cùa ta. Từ khó k hăn vẽ q uân sự dẫn tới khó khăn
vế tài chính, kinh tế, chính trị xã hội...
+ Trước sự sa lẩy và thất bại của thực dân Pháp, đ ế quóc M ĩ ra sức can th iệp vào
chiến trư ờ ng Đ ông D ương, ép Pháp phải kéo dài và m ở rộng chiến tran h đ ổ n g thời
tích cực chuẩn bị thay th ế Pháp.
- K ế hoạch Nava
+ Với sự thoả thuận của Mĩ, C hính phủ Pháp cử tư ớ ng Nava làm Tồng chỉ huy
q uân đội viễn chinh Pháp ở Đ ông D ương. Nava đã vạch ra kế hoạch chiến lược với
hi vọng trong 18 tháng giành lấy thắng lợi quân sự quyết đ ịn h đê' “kết thúc chién
tran h tro n g d anh dự ”.
+ N ội dung kế hoạch Nava
Kế hoạch Nava được chia th àn h hai bước
Bước thứ nhất: Trong Thu - Đ ông 1953 và Xuân 1954 giữ th ế p h ò n g ngự chién
lược ở m iến Bắc, tiến công chiến lược đ ể b in h đ ịn h ở m iến T rung và N am Đ ông
D ương, đổng thời ra sức m ở rộng ngụy quân, tập tru n g b in h lực, xây d ự ng đội quân
cơ động chiến lược m ạnh.
Bước thứ hai: T ừ Thu - Đ ông 1954 chuyển lực lượng ra chiến trư ờ n g m iễn Bắc,
thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết đ ịn h , buộc ta phải
đàm p h án với nhữ ng điểu kiện có lợi cho chúng nhằm kết thúc chiến tran h .
Thực hiện kế hoạch trên, thực dân Pháp đã tăng thêm 12 tiểu đoàn bộ binh
đưa từ Pháp, Bắc Phi và Triểu Tiên sang, đỗng thời tăng thêm 10 vạn lính ngụy,
xin Mi tăng thêm viện trợ quân sự (viện trợ của Mĩ lúc này chiếm tới 73% chi phí
chiến tran h Đ ông D ương). C húng nâng tồng số quân chủ lực lên tới 84 tiểu đoàn

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
CHIẾN THÌNG U C H SỪ DIÊN BIÊN PHÚ NẤM I 9 S 4 ' CIÁNG DẠY VÀ HOC TẬP TRONG NHÀ TRUÔNG PHÓ THỐNG

13

với 480.000 người. Riêng đỗng bằng Bắc Bộ đ ó n g 44 tiểu đoàn. Đ ống thời, th ự c dân
Pháp tiến h àn h nhiểu cuộc càn quét b ìn h đ ịn h vùng chiêm đóng, m ở các cuộc tiến
công lớn vào N inh Bình, 'Ih a n h H oá đ ể phá kế h oạch tién công cùa ta.
II. C UỘ C TIẾN CÔNG CHIẾN

Lược Đ Ô N G

- X UÂN 1953 - 1954

CỦA Q U Ã N DÂN TA
- Chù trương, k ế hoạch
T rước tìn h h ìn h địch, ta và trên cơ sở đ án h giá đ ú n g lực lượng ta qua các chiến
dịch từ năm 1950 đến 1953, th án g 9/1953, Bộ C h ín h trị Ban C hấp h à n h T ru n g ương
Đ ảng họp thông qua kế hoạch tác chiến Đ ông - Xuân 1953 - 1954.
- N ắm vững nhiệm vụ tiêu diệt sinh lực địch là ch ín h , p h ư ơ n g h ư ớ n g chiến
lược cùa ta là: Tập tru n g lực lượng m ờ n h ữ n g cuộc tiến công vào n h ữ n g h ư ớ n g quan
trọng vé chiến lược m à ở đó địch tư ơ ng đói yếu n h ư n g c h ú n g k h ô n g thê' bỏ, n hằm
tiêu diệt m ột bộ phận sinh lực địch, giải p h ó n g dẫt đai đóng thời b uộc đ ịch phải bị
động phân tán lực lượng, đối phó với ta trên n h ữ n g địa điểm x u n g yếu m à chúng
không th ể bò, do phải p hân tán lực lượng m à tạo ra cho ta n h ữ n g điéu kiện th u ận
lợi m ới đ ế tiêu diệt thêm từ n g bộ phận sin h lực của chúng.
+ C hủ trư ơ n g trên th ể hiện p h ư ơ n g châm : T ích cực, chù động, cơ đ ộ n g và linh
hoạt, đ án h ăn chắc, tiến ăn chắc.
- D iễn biến cuộc chiến đấu
Q uyết tàm chiến lược của ta là phải đập tan kế hoạch Nava ngay từ bước đẩu.
Vì vậy tro n g Đ ông - X uân 1953 - 1954, quân ta m ở m ộ t loạt chiến dịch tiến công ở
hẩu khắp chiến trư ờ n g Đ ông D ương.
+ Khi địch tập tru n g lực lượng lớn ở đ ổ n g bằng Bắc Bộ đ ể uy hiếp v ù n g tự do
của ta, ta đã tập tru n g lực lượng m ạn h bạo tiến công lên Tày Bắc (12/1953), giải
p h ó n g Lai C hâu, buộc địch phải bị động, vội vã điêu quân từ đ ổ n g b ằng Bắc Bộ lên
tăng cư ờng cho Đ iện Biên Phủ.
Đ iện Biên Phù trở th àn h nơi tập tru n g quân th ứ hai cùa th ự c d ân Pháp sau
đ ổ n g bằng Bắc Bộ.
+ Phối hợp với q uân giải p h ón g Pha Thét Lào, cù n g thờ i gian này. ta tiến công
vào hư ớ ng T rung Lào, tiêu diệt n hiếu sinh lực địch, giải p h ó n g th ị xã Thà K hẹt, bao
vây, uy hiếp X avanakhét và cản cứ Xênô. Nava buộc phải tăng cư ờn g lực lư ợ ng cho
X énô. X ênô trở th àn h nơi tập tru n g b in h lực th ứ ba của th ự c dân Pháp.
+ T iếp đó đẫu năm 1954, liên q u ân Việt - Lào n iở cuộc tién công địch ờ Ih ư ợ n g
Lào, giải phóng lưu vực sông N ậm Hu, toàn tỉn h P hong Sa Lỳ, m ở rộ n g căn cứ k háng
chiến của n h ân dân Lào. Lo sợ, Nava b uộc phải d ù n g đ ư ờ n g hàng k h ô n g đ ư a q uân

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
14

CHIẼN TBÌNG ụCH sứ DIẼN BIẼN PHlì NtM 1954 - GIẢNG DẠV VÀ HQC Tịp TBONG NHẦ TnưONG PBÓ THÔNG

từ đổng bằng Bắc Bộ tăng cường cho Luông Pha Băng và M ường Sài, biển hai địa
điểm này th àn h nơi tập tru n g b in h lực thứ tư của Pháp.
+ Đ ẫu tháng 2/1954, giữ vững quyển chù động đ án h địch, bộ đội chủ lực cùa
ta bát ngờ tiễn công Bắc Tây Nguyên, loại khỏi vòng chiến đáu n hiểu sinh lực địch,
giải phóng toàn tỉnh Kon Tum , m ột vùng rộng lớn tới 20 vạn dân, uy hiếp Plâycu.
Thắng lợi này buộc Pháp phải bỏ d ở cuộc tiến công Tuy H oà (Phú Yên) đ ể tăng cường
lực lượng cho Plâycu. Plâycu biến thành nơi tập tru n g b in h lực th ứ n ăm của địch.
+ Phói hợp chặt chẽ với m ặt trận chính, p hong trào chién tra n h du kích đã phát
triển m ạnh ở vùng sau lưng địch từ đổng bằng Bắc Bộ đến Bình Trị Tliiên, Nam
T rung Bộ và N am Bộ, làm cho địch phải phân tán thêm lực lượng để chóng đỡ.
N hư vậy thắng lợi trong Đ ông - Xuân 1953 - 1954 cùa quân dân ta đã làm cho
địch từ m ột nơi tập tru n g quân phải phân tán th à n h năm nơi, điễu đ ó chứ ng tò kế
hoạch cùa Nava bước đẩu bị phá sản. T ừ chỗ chì giữ th ế chù động ở chiến trư ờ n g
chính là Bắc Bộ, giờ đây ta đã tiến lên giữ th ế chù động chiến lược trên toàn b ộ chiến
trư ờ ng Đ ông D ương. N hữ ng thắng lợi đó đã tạo điểu kiện th u ận lợi cho q u ân dân
ta tiến lên m ở trận “quyết chiến chiến lược” ở Đ iện Biên Phủ.

III. CH IẾN THẮNG LỊCH s ử ĐIỆN BIÊN PHỦ NĂM 1954
- Pháp - M ĩ có âm m ưu gì ở Điện Biên Phủ?
+ Nava tập tru n g m ọi cỗ gắng thực h iện kế hoạch q uân sự m ới. T rung tâm cùa
kế hoạch Nava là tổ chức khối chù lực tác chiến b ằn g việc tăn g cư ờng d ỗ n quân
bắt lính, rú t lực lượng chiến đấu vê tập tru n g xây d ự ng bin h lực n h ằm thực hiện ké
hoạch tác chiến theo hai bước trên.
+ N hưng khi kế hoạch Nava bị phá sản, phát hiện chủ lực của ta tiến lên Tây Bắc,
Nava quyết đ ịn h co lực lượng vẽ giữ Đ iện Biên Phủ.
+ Đ iện Biên Phủ là m ột th u n g lũng nằm ở phía tây vùng rừ n g núi Tây Bắc, gán
biên giới Lào, cách Hà Nội 300km, cách Luông Pha Băng 200km , cách hậu phư ơng
của ta (Việt Bắc, T hanh - N ghệ - T ĩn h ) từ 300km đến 500km . Đ ối với Pháp, đây là
m ột vị trí chiến lược then chốt, có thê' trở th à n h m ột căn cứ lục quân và k h ô n g quân
trong âm m ư u xâm lược ở Đ ông D ương và Đ ông N am Á vé lâu dài. C òn vế trước
m ắt Đ iện Biên Phủ có tác dụng thu hút chù lực cùa ta, giam chân và tiêu diệt chù lực
của ta, tạo điểu kiện cho chúng bình định đóng bằng Bắc Bộ, đ ánh chiếm Liên khu V,
thực hiện bộ phận chủ yêu cùa kế hoạch Nava trong Đ ông - Xuân 1953 - 1954, do
vậy Pháp cố nắm giữ. Đ iện Biên Phủ từ chỗ không nắm trong nội d u n g kế hoạch
Nava đã trở thành tru n g tâm điểm của kế hoạch Nava.
+ Thực hiện âm m ưu trên, Nava tảng cường số quân chiếm đóng ở Điện Biên
Phù lên tới 16.200 quân, góm n h ữ n g đơn vị thuộc các b in h chủng tin h nhuệ n h ất ở

Download Ebook Tai: https://downloadsachmienphi.com

MORE EBOOKS: https://bookykhoa.com
CHIÉN THÌNG L|CH S Í DIÉN BIÉN PH lì N iM 19 5 4 ' GIÁNG DẠV v 4 HỌC T Ị P t r o n g n h à TRUÒNG p h ó THỔNG

15

Đ ông D ương. C hún g cho xây d ự ng nơi đây th à n h 49 cứ điếm . 2 sân bay, c...