206 MÚNCANH
DINH DUSNG cho trẻ em

206 MÓN CANH
DINH DƯỠNG CHO TRẺ EM
MAI NGỌC
Tuyển soạn

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HOÁ THÔNG TIN

CANH CÁ CHÉP MÃ THẦY
i

Chuẩn bị:

° Mã thầy: 3g
° Cá chép tươi: 500g
° Lượng vừa sinh khương, hành, mi chính, rượu,
rau mùi, dấm
ị

Chế biến:

Làm cá chép, đánh sạch vảy, bỏ nội tạng, rửa
sạch, cắt miếng nhỏ. Rửa sạch hành, gừng, đập dập
thái nhỏ, đợi dùng.
Cho mã thầy, cá chép, hành, gừng vào nồi, cho
lượng vừa nước, dùng lửa to nấu sôi, sau chuyển lửa
nhỏ hầm khoảng 40 phút, cho rau mùi, rượu, mì
chính, dấm vào là đưỢc. Có thể ăn riêng, cũng có thể
làm thức ăn trong bữa ăn vối cơm, ăn cá uốhg canh.
ị

Công dụng:

Cá chép dinh dưõng phong phú, có công hiệu an
thai, lợi thuỷ, tiêu sưng và thông sữa. Cá chép có
tương đốì nhiều canxi, phốt pho, xương ít thịt nhiều,
to ngon, có tác dụng hoà tỳ dưỡng phế, bình gan bổ
huyết. Thường xuyên ăn cá chép có hiệu quả trị liệu
nhất định đốĩ với, gan, mắt, thận, tỳ. Canh này giá

trị dinh dưỡng rất cao. Trẻ thừa cân ăn thức ăn này
có thể kiện thân giảm béo.

CANH TÁO ĐẬU ĐEN HẦM CÁ CHÉP
I

Chuẩn bị:

° Cá chép: 750g
° Táo đỏ: 15 quả
° Đậu đen: 30g
i

Chê biến:

Làm cá chép đánh vảy, bỏ mang và nội tạng rửa
sạch. Đậu đen rửa sạch để ráo nước, cho vào nồi rang
cho đến khi vỏ đậu nứt ra. Táo đỏ bỏ hạt, rửa sạch.
Cho cá chép, đậu đen, táo đỏ vào nồi, cho lượng
vừa nước, đậy vung, hầm cách thuỷ 3 giờ là được.
<

Công dụng:

Cá chép có công hiệu bổ trung ích khí, lợi thuỷ
thông sữa. Đậu đen, táo đỏ có công hiệu trị phù nề,
phù thũng toàn thân. Canh này có hiệu quả trị liệu
đối vói chứng chân tay phù nề hoặc bị chứng hàn
lạnh, tay chân lạnh, có thể phòng phù thũng. Trẻ em
dùng rất tốt.

CANH GÀ ĐẢNG SÂM
i

Chuẩn bị:

° Đảng sâm: 25g
° Hoàng kỳ: 25g
® Thịt gà: 700g
° Lượng vừa rượu gạo và muối
° B í đao: 700g
i

Chế biến:

Rửa sạch thịt gà chặt miếng, chần qua nước sôi
chò dùng. Rửa sạch bí đao gọt vỏ thái miếng; rửa
sạch đảng sâm, hoàng kỳ, ngâm nưốc 30 phút (nước
ngâm giữ lại chò dùng).
Cho thịt gà vào nồi đất, cho đảng sâm, hoàng kỳ
và nưốc ngâm vào, thêm nưóc ngập thịt gà là vừa.
Sau khi dùng lửa to nấu sôi, chuyển lửa nhỏ nấu 20
phút, cho tiếp bí đao nấu 10 phút, đợi bí đao chín
nêm muối là đưỢc.
I

Công dụng:

Bí đao dinh dưõng phong phú, từ xưa đã là món
ăn tư bổ trị liệu, nó có công hiệu lợi tiểu tiêu sưng,
thanh nhiệt hoá đàm. Đảng sâm là Đông dược
thường dùng tính bình, vị ngọt, có công năng bổ
trung ích khí, kiện tỳ ích phê dùng vào chứng tỳ phế
hư nhược, đoản hơi, tim đập nhanh, ăn ít, đại tiện

loãng, hư suyễn ho, nội nhiệt tiêu khát. Hoàng kỳ vị
ngọt tính hơi ôn, thích hỢp với chứng biểu hư, tự ra
mồ hôi, ra mồ hôi trộm, khí hư tiết tả, mụn nhọt
không vỡ hoặc vỡ không liền lại và tất cả chứng
nguyên khí bất túc. Trẻ nhỏ dùng rất tốt.

CANH GÀ Bí ĐAO
4

Chuẩn bị:

°
°
°
°
°
°
°
i

Bí đao cả vỏ: 500g
Gà: 112 con
Thịt lợn nạc: lOOg
Nấm hương: 5 cái
Táo đỏ: 8 quả
Sinh khương: 1 miếng
Lượng vừa muối
Chê biến:

Thịt gà bỏ da rửa sạch, thịt lợn nạc rửa sạch
nhúng qua nước sôi, nấm hương bỏ cuông, ngâm
nước 3 giờ hoặc 1 đêm (giữ nước ngâm nấm hương),
táo đỏ bỏ hạt chò dùng.
Bí đao cả vỏ cả hạt rửa sạch, thái miếng, cho vào
nồi, dùng 12 bát nước cùng nước ngâm nấm nấu sôi,
cho các nguyên liệu khác vào, dùng lửa to nấu 10
phút, chuyển lửa nhỏ hầm 30 phút.

i

Công dụng:

Bí đao vị ngọt tính hơi hàn, không độc, có thể trừ
chương nước bụng dưối, lợi tiểu khứ thấp, ích khí, có
tác dụng kiện tỳ ích thuỷ rõ rệt. Thường xuyên ăn bí
đao, có thể loại trừ thuỷ phần dư thừa trong cơ thể,
từ đó đạt được mục đích giảm béo. Nấm hương có thể
giảm mõ trong máu và giảm cholesterol. Thêm thịt
gà, thịt lợn nạc, táo đỏ có công hiệu bổ ích, làm cho
món canh này có công hiệu giảm béo, bổ thận, giúp
sắc mặt thêm hồng nhuận. Rất thích hỢp vối người
béo phì thiếu máu, phù nề, đàm nhiều, sắc mặt nhợt
nhạt, trẻ em béo phì có thể thường xuyên uống.

CANH LONG NHÃN HẠT SEN
i

Chuẩn bị:

° Hạt sen: 25g
° Hạt súng: 25g
° Long nhãn nhục: 7g
° Thịt lợn: 250g
0 Ý dĩ: 40g
° Táo mật: 1 quả
i

Chê biến:

Sau khi rửa sạch thịt lợn thái miếng nhúng vào
nưốc sôi một lúc. Rửa sạch toàn bộ nguyên liệu.

Cho nước vào nồi nấu sôi, cho tất cả nguyên liệu
vào, trước hết dùng lửa to nấu sôi, lại chuyển sang
lửa nhỏ nấu 2 giờ là được.
I

Công dụng:

Canh này kiện tỳ ích huyết, bổ huyết nhuận da,
trắng đẹp gầy người. Rất tốt cho trẻ béo phì.

CANH BẠCH CẬP Ý DĨ THỊT NẠC
I

Chuẩn bị:

° Bạch cập: lOg
° Ý dĩ: 450g
° Thịt lợn: 450g
° Táo mật: 3 quả
ị

Chế biến:

Rửa sạch toàn bộ nguyên liệu, sau khi rửa sạch
thịt lợn nhúng vào nưóc sôi một lúc, vớt ra. Ý dĩ
ngâm nưốc 2 - 3 giò.
Cho nưốc vào nồi nấu sôi, cho toàn bộ nguyên
liệu vào, trưốc hết dùng lửa to nấu 10 phút, sau
chuyển lửa nhỏ nấu 2 giờ, canh chín nêm muối gia vị
là được.
I

Công dụng:

Bạch cập có tác dụng bổ phế, trừ nhọt, trị mụn trên
10

mặt, nhuận da, có tác dụng làm nhạt sẹo, trắng đẹp da
do mụn nhọt để lại trên da. Bạch cập phối với ý dĩ lợi
thuỷ tiêu sưng, kiện tỳ khứ thấp, trắng đẹp da, đặc biệt
thích hợp với học sinh tuổi dậy thì trên mặt có mụn lại
béo. Canh này có thể nhuận da, đẹp trắng dưỡng nhan,
làm mờ nhạt sẹo, lợi thuỷ tiêu sưng, giảm béo.

CANH Bí ĐAO Ý Dĩ THỊT NẠC
i

Chuẩn bị:

° B í đao: 500g
° Ýdĩ:100g
° Trần bi: 1 miếng nhỏ
° Sinh khương: 1 miếng
° Thịt lợn nạc: 200g
I

Chê biến:

Thịt lợn nạc rửa sạch thái miếng, cho vào nước
sôi chần một lúc, vớt ra. Bí đao cả vỏ rửa sạch thái
miếng; ý dĩ rửa sạch, ngâm nước 2 - 3 giò.
Cho nước vào nồi nấu sôi, cho tất cả nguyên liệu
vào, dùng lửa to nấu 10 phút, chuyển lửa nhỏ nấu 2
giò, nêm muối gia vị là được.
i

Công dụng:

Bí đao có thể trừ chướng nước bụng dưới, lợi tiểu
11

khứ thấp và có thể ích khí, làm cho da trơn bóng,
trường kỳ ăn bí đao có thể gầy ngưòi. Có thể thấy bí
đao có công hiệu rất lớn làm gầy người. Canh này có
thể lợi tiểu khứ thấp, da dẻ hồng hào, giảm cân, kiện
tỳ bổ phế.

CANH RONG Đỏ RAU CÂU
i

Chuẩn bị:

° Rong đỏ: 15g
° Rau câu: 30g
° Vỏ bí đao: 45g
° Vỏ dưa hấu: 70g
° Một ít muối
ị

Chê biến:

Rửa sạch rong đỏ, rau câu, vỏ bí đao, vỏ dưa hấu
cùng cho vào nồi, cho lượng vừa nước, nấu thành
canh là được, nêm muối ăn.
i

Công dụng:

Rong đỏ vị ngọt mặn, tính hàn, có công hiệu nhuyễn
kiên hoá đàm, thanh nhiệt lợi tiểu. Rau câu vị mặn tính
hàn có tác dụng tiêu đàm, nhuyễn kiên, lợi thuỷ, kháng
ung thư. Hai vỊ chính này phối hỢp với vỏ dưa hấu, vỏ bí
đao có hiệu quả lợi tiểu giảm béo, nấu thành canh rong

12

đỏ rau câu, thường xuyên ăn có thể thanh đạm lợi thuỷ
thấp, khứ mỡ giảm béo.

CANH Bí ĐAO RAU CÂU
i

Chuẩn bị:

° Bí đao tươi (cả vỏ): 300g
° Rau câu: lOOg
i

Chê biến:

Rửa sạch bí đao cả vỏ, thái miếng; rau câu ngâm
rửa sạch thái miếng.
Cho bí đao, rau câu vào nồi, cho lượng vừa nước,
nấu canh uống.
i

Công dụng:

Bí đao có thể tiêu trừ nước bụng dưới, lợi tiểu
khứ thấp, trường kỳ ăn bí đao có thể gầy người. Rau
câu có nhiều iốt, có hiệu quả trị liệu đối với chứng
rụng tóc và bệnh tuyến giáp trạng. Đông y cho rằng,
rong biển tính vị mặn hàn, có công hiệu huyễn kiên
hoá đàm, thanh nhiệt lợi thuỷ. Trẻ béo phì thường
xuyên ăn canh này có thể giảm béo gầy người.

13

CANH NGÔTƯDI RAU CẢl KHỔ
i

Chuẩn bị:

° Ngô tươi: 300g
° Rau cải khô: 250g
° Xương sườn tươi mới: 250g
i

Chê biến:

Rửa sạch ngô tươi, rau cải khô, xương sườn, cùng
cho vào nồi đất, cho lượng vừa nước, nấu canh uống.
i

Công dụng:

Ngô tươi dinh dưỡng phong phú, ngoài các loại
chất dinh dưỡng ra, trong đó có protein và mõ cao
hơn gạo và tiểu mạch, và phần nửa mỡ là linoleic
acid và lecithin, vitamin A, vitamin E, Linoleic acid
có thể giảm cholesterod, phòng nó trầm tích trên
vách huyết quản, có tác dụng tích cực phòng bệnh
cao huyết áp, bệnh huyết quản tim. Còn xương sườn
có tác dụng bổ canxi. Các vị này nấu thành canh có
tác dụng giảm mỡ giảm béo rất tốt.

CANH ĐẬU NÀNH RAU CÂU
I

Chuẩn bị:

° Đậu nành tươi: 70g
° Rau câu: 40g
14

° Xương sườn tươi: 200g
i

Chế biến:

Đậu nành tươi nhặt hết tạp chất, ngâm 1 đêm,
vớt ra chò dùng. Rau câu ngâm mềm rửa sạch thái
miếng. Rửa sạch xương lợn nhúng vào nước sôi chần
một lúc vớt ra.
Sau khi rửa sạch 3 vị cùng cho vào nồi đất, dùng
lửa vừa nấu thành canh, nêm gia vị là được.
i

Công dụng:

Đậu nành dùng làm đậu phụ có chất gọi là
saponin, saponin có thể ngăn chặn sự phát sinh lipid
proxide dễ sinh ra xơ cứng động mạch, có thể hạn
chế thu hút mỡ, thúc đẩy phân giải mỡ. Cho nên các
nhà khoa học nói, đậu phụ và rau câu ăn chung là
món ăn hoàn mỹ không khuyết chỗ nào, là thực
phẩm điểu lý và tẩm bổ cho già và trẻ, cả người bệnh
nữa. Còn hàm lượng methionine trong protein xương
sườn tương đổi cao, hai vị hỢp lại nấu canh, acid
amino có thể bổ sung cho nhau, nâng cao giá trị dinh
dưõng của protein. Ngoài ra hàm lượng sắt trong
đậu nành cũng phong phú, trong xương sườn cũng có
sắt, hai loại này ăn chung có ích, bổ sắt.

15

CANH THỊT NẠC NẤU HẠT SEN BÁCH HỢP
i

Chuẩn bị:

° Hạt sen: 60g
° Bách hỢp: 60g
° Thịt lợn nạc: 300g
° Lượng vừa hành, muối, rượu, mi chính
ị

Chê biến:

Hạt sen bỏ tâm, rửa sạch. Rửa sạch bách hỢp;
thịt lợn nạc thái miếng vừa phải.
Cho hạt sen, bách hỢp, thịt lợn nạc vào nồi, cho
lượng vừa nước, lại cho hành, gừng, muối, rượu vào.
Dùng lửa to nấu sôi, chuyển lửa nhỏ hầm 1 giò là
đưỢc. Khi ăn nêm một ít mì chính.
i

Công dụng:

Canh này có thể ích tỳ vị, dưỡng tâm tỳ, nhuận
phế thận, khứ nhiệt chỉ ho, thích hdp với người béo
phì tim đập nhanh, mất ngủ do tâm tỳ bất túc và
thấp nhiệt ho do phế âm hư.

CANH SƠN TRÀ NHÂN HẠT ĐÀO
i

Chuẩn bị:

° Nhân hạt đào: 200g

16

° Sơn trà: 200g
° Đường trắng: lOg
I

Chê biến:

Cho một ít nước cùng nhân hạt đào, dùng máy xay
thịt xay thành bột nhuyễn. Cho vào bát, lại cho thêm ít
nước sôi nguội khuấy thành nưốc tương loãng.
Sơn trà bỏ hạt thái miếng, cho lOOOml nước nấu
nửa giờ, lọc lấy nước. Lại sắc như vậy thêm một lần
nữa. Hai lần nưốc sơn trà dồn lại, đặt lại lên bếp, cho
nhân hạt đào, đường trắng vào khuấy đều, nếu sôi là
đưỢc. Uống khi đang nóng.
<

Công dụng:

Canh này có thể bổ phế thận, nhuận tràng, tiêu
thực, giảm béo, trẻ nhỏ cũng có thể uống thường xuyên.

CANH THỊT GÀ Bí ĐAO
ị

Chuẩn bị:

° Thịt ức gà: 250g
° Đảng sâm, hoàng kỳ mỗi vị: 4g
° Bí đao: 250g
° Nước: lOOOml
° Lượng vừa muối ăn, rượu, mì chính

17

i

Chế biến:

Trước hết rửa sạch thịt gà thái thành sỢi nhỏ,
cùng với hoàng kỳ, đảng sâm cho vào nồi đất, cho
nước. Dùng lửa nhỏ hầm chín được 8 phần, lại cho bí
đao đã thái vào, nấu một lúc nêm muối, một ít rưỢu,
đợi bí đao chín, nêm mì chính là được.
i

Công dụng:

Đảng sâm, hoàng kỳ đều có thể bổ trung ích khí,
lợi thuỷ tiêu sưng, phối hỢp vối thịt gà, bí đao nấu
canh, có công hiệu kiện tỳ bổ khí, nhẹ thân giảm béo.

CANH VỊT ĐẦU XANH NẤU ĐẬU Đỏ
i

Chuẩn bị:

° Vịt đầu xanh: 112 con
° Táo: 1 quả
° Đậu đỏ: 150g
° Lượng vừa muối hành
4

Chuẩn bị:

Làm thịt vịt đầu xanh sơ chế sạch. Vo sạch đậu
đỏ, cùng táo cho vào cùng vịt.
Cho vịt vào nồi, cho lượng vừa nưóc dùng, lửa
nhỏ hầm cho đến khi vịt chín nhừ, cho hành và muối
18

vào là đưỢc. Uốhg canh ăn thịt khi đói, cũng có thể
ăn trong bữa ăn.
i

Công dụng:

Hàm lượng mõ trong thịt vịt thấp hơn thịt lợn,
dễ tiêu hoá. Thịt vịt là loại thịt có vitamin nhóm B
và vitamin E tương đối nhiều. Táo có công hiệu bổ
âm ích khí, sinh tân chỉ ho, kiện vị hoà tỳ, cho nên
vô cùng thích hỢp với người già và trẻ nhỏ ăn. Đậu
đỏ có thể khứ trừ phù thũng nửa người dưới, khiến
cho nước tích ở phần bụng bài tiết ra ngoài. Ngoài
ra, cũng có tác dụng giảm bài tiết dầu trên mặt.
Canh này có công hiệu kiện tỳ khai vị, lợi thuỷ
tiêu sưng.
Không nên ăn cùng mộc nhĩ, hồ đào, đậu xị.

CANH THỊT GÀ HOA TIÊN
i

Chuẩn bị:

° Hoa hiên: 1 nắm
° Đảng sâm: 25g
° Nấm hương: 6 cái
° Sinh khương: 2 miếng
° Dao trụ: 1 hạt
° Thịt gà: 250g

19

i

Chế biến:

Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, cho 6 bát nưốc,
nấu 2 giò còn 2 bát nước, nêm vừa muối ăn, một
tuần 2 - 3 lần.
i

Công dụng:

Canh này có tác dụng lợi tiểu giảm béo, giảm
huyết áp và ninh thần, uốhg nhiều còn có thể phòng
cảm mạo, hương vị tươi ngọt ngon.

CANH GÀ GÔ ĐẬU Đỏ
I

Chuẩn bị:

° Gà gô: 112 con
° Sinh khương: 3 miếng
° Đậu đỏ: 1 nắm
° Một ít bột tiêu
ị

Chế biến:

Cho tất cả nguyên liệu vào nồi, cho 6 bát nưốc
nấu 2 giò còn 1 bát, nêm vừa muối, mỗi tuần uổng 2
- 3 lần.
I

Công dụng:

Canh này có công hiệu bài thấp kiện tỳ, lợi tiểu.
Đậu đỏ có thể khứ trừ phù nể nửa người dưới, làm

20

cho nước tích ở phần bụng bài tiết ra ngoài. Ngoài
ra, ăn canh này cũng có tác dụng giảm bài tiết mõ ở
mặt.

CANH TAM THÁI
í

Chuẩn bị:

° Giới thái (rau cải), tề thái (vị thuốc Đông y), cần
thái (rau cần) mỗi vị bằng nhau (khoảng 200g).
ị

Chê biến:

Rửa sạch rau cần, tề thái thái nhỏ; rửa sạch rau
cải. Cho 3 vị trên vào nồi cho nưốc nấu chín.
i

Công dụng:

Rau cần vị cay ngọt, tính mát, có công hiệu
thanh nhiệt bình gan, kiện vỊ, giảm .huyết áp.
Thường xuyên ăn có tác dụng bổ trỢ trị liệu đối vối
chứng cao huyết áp, xơ cứng huyết quản, suy nhược
thần kinh, trẻ bị bệnh còi xương. Tề thái có thể mát
máu chỉ máu, thanh nhiệt lợi tiểu, thanh gan sáng
mắt. Trong tề thái có caroten, vitamin c, vitamin E,
và phospho, kali, canxi, sắt, mangan là các khoáng
chất cần cho cơ thể người. Tề thái thuốc tính hàn, ăn
nhiều tể thái có thể loại trừ phát nhiệt nội tạng.
Canh này có thẻ giảm huyết áp giảm mỡ, thích hỢp
vói trẻ béo phì.
21

CANH ĐẬU PHỤ CÁ
I

Chuẩn bị:

° Cá (thịt): 300g
° Đậu phụ: 2 miếng
° Một ít hành, gừng, lượng vừa rượu, nước gừng,
muối, bột lọc, hột tiêu.
ị

Chế biến:

Cá bỏ da bỏ xương lấy thịt, rửa sạch thái miếng.
Cho nước gừng, muối, rưỢu, bột lọc ướp đều, đậu phụ
luộc một lúc, đưa ra thái miếng nhỏ.

Bắc nồi lên bếp lửa, cho lượng vừa nước nấu sôi,
cho cá, gừng sỢi vào, vớt bỏ bọt. Cho đậu phụ vào
dùng lửa to nấu khoảng 20 phút, cho hành, muối,
bột tiêu vào là được.
ị

Công dụng:

Cá có nhiều protein, hàm lượng mõ thấp và là
axít béo không bão hoà, ăn cá có thể giảm béo kiện
thể, phối hợp với đậu phụ có tác dụng giảm béo nấu
thành canh, dinh dưỡng càng phong phú tác dụng
giảm béo càng rõ rệt.

22

CANH RÂU NGÔ HẠT HƯÚNG DƯƠNG ĐẬU Đỏ
i

Chuẩn bị:

° Râu ngô: 80g
° Hạt hướng dương: 20g
° Đậu đỏ: 150g
° Lượng vừa đường trắng
ị

Chê biến:

Râu ngô, hạt hướng dương rửa sạch cho vào nồi nước
nấu chín, lấy nước, cho đậu đỏ vào nấu thành canh, cho
đường vào. Chia 2 lần uốhg, ăn đậu, uốhg canh.
i

Công dụng:

Râu ngô có tác dụng lợi tiểu, giảm huyết áp, thúc
đẩy bài tiết nưâc mật, tăng thrombase trong máu và
tăng nhanh đông máu. Đậu đỏ có thể loại trừ phù nề
nửa thân dưới, khiến cho thuỷ phần tích ở bụng bài
tiết ra ngoài. Ngoài ra, cũng có tác dụng bài tiết mỡ
dưói da ở mặt. Canh này có thể giảm nhẹ chứng béo
phì, giảm cao huyết áp và đường trong máu cao.

CANH CỦ CẢI MÃ ĐỂ
ị

Chuẩn bị:

° Củ cải trắng: 2 củ

23

° Củ cải đỏ: 2 củ
° Mã đề: 500g
° Lượng vừa muối và nước
ị

Chê biến:

Hai loại củ cải tươi gọt vỏ rửa sạch, thái miếng
dày chờ dùng. Rửa sạch mã đề gọt vỏ, bổ đôi.
Cho toàn bộ nguyên liệu vào nồi, cho lượng vừa
nước nấu sôi, chuyển sang lửa nhỏ hầm 1 giờ. Nêm
muối gia vị là đưỢc.
ị

Công dụng:

Mã đề có thể ích khí ôn trung, tiêu khát giải
nhiệt, có công năng giảm huyết áp kháng ung thư.
Củ cải đỏ thuộc thực vật họ hình nấm, củ cải trắng
thuộc thực vật họ chữ thập, cả hai loại củ cải đều có
thể hạ khí tiêu thực, trừ đàm nhuận phế, chỉ ho bình
suyễn. Canh này có thể sinh tân giải nhiệt, bảo vệ
sức khoẻ thanh nhuận, cường tráng cơ thể, tiêu tích
nhiệt, nâng cao sức miễn dịch.

CANH CÂU KỶ NHÃN NHỤC TRÚNG GÀ
I

Chuẩn bị:

° Nhãn nhục: lOg
° Câu kỷ: lOg

24

° Hoàng tinh: lOg
° Trứng gà: 3 quả
° Lượng vừa đường phèn và nước
I

Chê biến:

Lần lượt ngâm rửa sạch câu kỷ, nhãn nhục,
hoàng tinh, để ráo nưốc chò dùng.
Cho câu kỷ, nhãn nhục, hoàng tinh, trứng gà vào nồi,
cho lượng vừa nước nấu sôi, lại dùng lửa nhỏ nấu 30 phút.
Cho đường phèn vào hoà tan, nêm gia vỊ vào là được.
i

Công dụng:

Sơn trà vị chua tính hơi ôn, có tác dụng giảm
huyết áp, giảm mỡ trong máu, hoạt huyết khứ ứ,
khai vị tiêu thực. Hoa cúc trắng còn gọi là cúc nam
có thể dưỡng gan thận, sáng mắt. 0 mai vị chua tính
ôn, có thể khứ giun đũa, chỉ tả sinh tân. Dùng đường
trắng, ô mai nấu thành "canh ô mai" có công năng
giải khát tiêu thử và hạn chế trực khuẩn (ballcilus)
đại tràng, trực khuẩn thương hàn, phẩy khuẩn
(vibrio) hỗn loạn. Canh này có thể sinh tân chỉ lỵ,
khai vị tiêu thực, giảm bốt bệnh và tăng cường sức
khoẻ, làm thức uống mùa hè cho trẻ đi học, rất tốt.

25

CANH BÁCH HỢP HẠT SEN CÂU KỶ NGÓ SEN
i

Chuẩn bị:

° Bách

hỢp:

20g

° Hạt sen: 20g
° Ngó sen: 200g
° Lượng vừa đường trắng, nước
ị

Chê biến:

Rửa sạch bách hỢp, hạt sen để ráo nước. Rửa
sạch ngó sen bỏ vỏ, thái miếng, chờ dùng.

Cho bách hợp, hạt sen vào nồi, đổ vào lượng vừa
nước nấu sôi, tiếp tục chuyển sang lửa nhỏ hầm
thêm 30 phút. Cho ngó sen miếng vào, dùng lửa nhỏ
hầm thêm 30 phút. Cuối cùng cho đường trắng vào
là được.
ị

Công dụng:

Bách hỢp có thể thanh nhiệt dưỡng âm, thanh
tâm ninh thần. Hạt sen thanh tâm an thần. Ngó sen
tưđi tính hàn vị ngọt; ngó sen chín tính hơi ôn, vỊ
ngọt. Ngó sen tươi có thể trừ phiền giải khát, chỉ
huyết kiện tỳ, ngó sen chín có thể bổ tâm sinh huyết,
kiện tỳ khai vị. Canh này có thể tăng cường năng lực
miễn dịch của cơ thể, phòng trị phế hư ho lâu, phiền
khát bệnh nhiệt, phù trỢ chính khí của cơ thể.

26

Nước SAGO ĐẬU Đỏ KHOAI sọ NUỚC DỪA
i

Chuẩn bị:

° Đậu đỏ: 200g
° Khoai sọ: 300g
° Sago: 3 thìa canh
° Nước dừa 1 bát con
° Lượng vừa đường trắng và nước
i

Chê biến:

Sago dùng nước ngâm kỹ, rửa sạch nhớt, để khô
nước, chò dùng. Khoai sọ gọt vỏ rửa sạch, thái nhỏ.
Vo sạch đậu đỏ, để khô nước chò dùng.
Cho nước vào nồi, cho đậu đỏ vào, dùng lửa vừa
nấu 45 phút, nấu đến khi đậu đỏ nứt ra. Cho khoai
sọ, đường trắng vào dùng lửa nhỏ hầm 30 phút, tiếp
đó cho sago vào nấu 3 phút lại cho nước dừa vào
khuấy đều là được.
i

Công dụng:

Đậu đỏ tiêu sưng lợi tiểu, giải độc, chủ trị nhiệt
độc, thấp nhiệt tả lỵ. Khoai sọ ích tỳ vị, giải độc tiêu
sưng, điều trung khí, bổ sung da. Nước dừa tính
mát, có thể tiêu thử giải khát, sago (tức bột cây cọ
sago) có công năng trị tỳ vị hư nhược, tiêu hoá không
tốt và có thể ôn trung kiện tỳ. Canh này có thể tiêu
sưng, làm lợi cho da dẻ, bổ máu.
27

Nước SÂM, TÁO Đỏ
i

Chuẩn bị:

° Hoa kỳ sâm: 50g
° Táo mật: 5 quả
° Táo đỏ: 8 quả
° Táo nam: 10 quả
° Lượng vừa đường đỏ
° Trần bi: 2 miếng
° LưỢng vừa nước
i

Chế biến:

Rửa sạch táo đỏ, táo nam, táo mật, bỏ hạt; rửa
sạch hoa kỳ sâm. Trần bì ngâm vào nưốc ấm cho
mềm, rửa sạch thái nhỏ.
Cho tất cả nguyên liệu vào nồi hầm, cho vào 3 bát
nưốc, nấu sôi chín nhừ, cuôl cùng cho đường là đưỢc.
i

Công dụng:

Hoa kỳ sâm còn gọi là sâm tây, có công năng ích
khí bổ âm, trị liệu mồm khô mất sức, ho khan. Táo
nam sinh tân ích khí, tăng cường lực cơ. Táo đỏ chỉ
mồ hôi trộm, bổ huyết. Táo mật trị hư tổn, ho đàm.
Đường đỏ có thể trị thần kinh suy nhược, nhưng
không nên cho trẻ dưới 1 tuổi ăn. Canh này có thể
thúc tiến trẻ khoẻ mạnh trưởng thành, chỉ mồ hôi
trộm kiêm sinh tân ích khí.
28

CANH XưUNG SƯỪN NGỚ SEN
i

Chuẩn bị:

° Ngó sen: 500g
° Xương sườn: 450g
° Ý dĩ: 1 thìa canh
° Lượng vừa nước
ị

Chế biến:

Rửa sạch ngó sen, bỏ vỏ ngoài, thái miếng dày.
Rửa sạch ý dĩ, để khô nưốc. Rửa sạch xương sườn,
chần qua nước sôi một lúc, lại rửa lần nữa chờ dùng.
Cho lượng vừa nưốc vào nồi, sau khi nấu sôi cho ngó
sen, xương sườn và ý dĩv ào, nấu sôi lại, chuyển sang
lửa nhỏ hầm 2 giờ. Cuối cùng nêm muối là được.
i

Công dụng:

Ngó sen tươi tính hàn, ngó sen chín tính hơi ôn.
Ngó sen tươi có thể tiêu ứ thanh nhiệt, giải khát trừ
phiền, chỉ huyết kiện vị. Ngó sen chín sinh huyết
khai vị, tư dưỡng cường tráng, lợi tiểu tiện, thanh
nhiệt nhuận phế, cường tráng thân thể, phòng cảm
mạo, nấu ngó sen không nên dùng nồi gang. Ý dĩ
tính hơi hàn, có thể lợi thấp thanh nhiệt, ích phế,
kiện tỳ kiện vị. Canh này có thể khứ thấp thanh
nhiệt, kiện tỳ vị, tráng gân cốt, phòng cảm mạo,
khiến cho trẻ trưởng thành khoẻ mạnh.
29

CANH THỊT sò KHÔ NÂU BÍ ĐAO
i

Chuẩn bị:

° Thịt sò khô cấp đông: 250g
° Bí đao: 600g
° Thịt lợn nạc: 250g
° Nấm hương: 6 - 7 cái
° Một ít dầu lạc, bột lọc, đường
I

Chế biến:

Rửa sạch thịt lợn nạc, thái miếng, dùng dầu lạc,
bột lọc, đưồng trộn đều ướp. Rửa sạch nấm hương,
ngâm mềm, thái làm đôi chồ dùng. Rửa sạch thịt sò
khô cấp đông, để ráo nước, bí đao gọt vỏ rửa sạch,
thái miếng to.
Cho một ít dầu vào nồi, xào thơm thịt sò khô, cho
lượng vừa nước và nấm hương, nước sôi cho thịt nạc
và bí đao vào, dùng lửa vừa nấu sôi 20 phút, nêm
vừa muối là ăn được.
i

Công dụng:

Thịt sò khô có protein, mõ, canxi, phospho, sắt,
ovoílavin, niacin và iốt, có thể bổ gan thận, ích tinh
huyết, tiêu u bưốu. Bí đao có lượng lớn vitamin B,
vitamin c và chất xơ, có thể phòng cảm mạo, thanh
tràng vỊ, lợi tiểu tiện. Thịt lợn nạc có thể tư âm kiện
cơ. Nấm hương vỊ ngọt, có thể thanh nhiệt giải độc,
30

ích vị, trong 8 loại acid amino mà cơ thể ngưồi cần
có, nó có đến 7 loại, rất có ích cho cơ thể người. Có
thể làm thức ăn trị liệu bệnh tiểu đường, bệnh huyết
quản tim, viêm gan có tính truyền nhiễm, vừa có thể
dẫn dắt interferon khiến cho virút không thể hỢp
thành, có tác dụng miễn dịch, giảm phát sinh cảm
mạo. Do đó ăn nhiều rất có ích.

CANH NHỊHẠTSKỪN LỢN
i

Chuẩn bị:

° Hạt sen: 60g
° Hạt dẻ: 300g
° Xương sườn lợn: 800g
° Trần bì: 2 miếng
° Lượng vừa nước.
ị

Chê biến:

Ngâm hạt sen vào bát nưóc 30 phút, rửa sạch.
Trần bì ngân nở, cạo sạch trong ngoai. Hạt dẻ bóc vỏ,
bỏ vỏ lụa lấy nhân, rửa sạch. Rửa sạch xương sườn,
chần qua nưốc sôi 5 phút, vớt ra, để nguội.
Đun nưóc sôi, cho xương sườn và các nguyên liệu
khác vào, chuyển lửa nhỏ hầm 3 giờ. Nêm muối vừa ăn.

31

i

Công dụng:

Hạt sen có thể kiện vị ích tỳ, bình gan thoái hoả,
ninh tâm an thần. Hạt dẻ tính hơi ôn vị ngọt, có thể
kiện tỳ ích vị, cố thận. Xương sườn lợn có chức năng
bổ hư cường thân. Trần bì vị cay đắng, tính ôn, có
thể hoá đàm, bổ khí kiện tỳ. Canh này có thể kiện tỳ
bổ tỳ, ích trí kiện thể, dưỡng tâm an thần, tăng
cường sự tiếp thu và ghi nhớ bài vỏ sách của trẻ.

CANH ĐẦU CÁC NẤU CÀ TÍM
i

Chuẩn bị:

° Đầu cá: 500g
° Cà tím: 500g
° Lượng vừa bột cari.
° Tỏi: 1 củ vừa.
4

Chê biến:

Rán thơm đầu cá, sau đó cho cà và tỏi nguyên
nhánh vào, cho vừa nước nấu thành canh đặc, nêm
muối và cari, sau đó vốt hết mỡ nổi trên mặt canh là
được.
ị

Công dụng:

Món ăn trị liệu của cà tím có hiệu ích bổ não và
tăng cưồng sức nhớ, giảm mệt mỏi của não. Cà tím

32

có nhiều vitamin p, cũng có solanin có công hiệu
phòng ung thư rất tốt. Canh này không hàn không
táo, hiệu dụng bổ não tốt, thích hỢp vối trẻ nhỏ.

CANH ĐẦU CÁ NẤU ĐẶC
i

Chuẩn bị:

°
°
°
°
°
°
°
°
°
ị

Đầu cá to: 500g
Thiên ma: 40g
Xuyên khung: 12g
Bạch chỉ: 12g
Gừng già: 40g
Đảng sâm: 40g
Rượu gạo: 2 thìa canh
Muối: 2 thìa trà
Nước dùng: 2 cốc
Chê biến:

Đầu cá to bổ đôi, bỏ mang, rửa sạch. Gừng già
thái nhỏ. Rửa sạch xuyên khung, bạch chỉ, đảng sâm
ngâm mềm, rồi cho vào nôi nước nấu cho đến khi dậy
mùi. Thiên ma ngâm riêng.
Rán thơm đầu cá, cho vào 1 thìa canh rượu, lại
cho gừng vào nấu, cho tiếp xuyên khung, bạch chỉ,
đảng sâm vào nồi canh nấu chung, đậy vung lại, om
5 phút, nêm muối và một thìa canh rượu vào là đưỢc.
33

i

Công dụng:

Xuyên khung có tác động hoạt huyết, hành khí,
khứ phong chỉ đau; bạch chỉ có thể khứ phong tán
thấp, tiêu sưng chỉ đau; đảng sâm có thể bể trung
ích khí; thiên ma có thể dập phong định kinh. Kết
hỢp các vị lại canh này có thể trục phong trị đau
đầu, bổ não trị chứng hay quên, có thể tăng cường
thể lực, nâng cao tinh thần tỉnh não.

CANH ĐẦU CÁ NẤU Nước LUỘC GÀ
i

Chuẩn bị:

° Đầu cá: 500g
° Nước gà: 1 lít
° Lượng vừa gừng, hành, đậu phụ, rau mùi, bột hồ
tiêu, muối, mì chính.
ị

Chế biến:

Đầu cá lột bỏ mang rửa sạch, dùng sông dao đập
dập gáy cá cho não cá có thể hoà tan hết trong canh.
Nhưng để cho canh được đẹp mắt phải giữ cho đầu
cá hoàn chỉnh, không nát, cho vào nồi đất, đổ nước
dùng gà vào.
Cho 4 - 6 miếng gừng, hành 2 - 3 đoạn, lượng vừa
muôi, mì chính. Nấu sôi, cho đậu phụ vào nấu 15 20 phút, thả rau thơm, bột hồ tiêu vào là đưỢc.

34

i

Công dụng:

Toàn bộ quá trình nấu canh không cho một giọt dầu
nào, cho nên khẩu vỊ vô cùng thanh đạm, hoàn toàn là
mùi vị cá thiên nhiên thơm tươi ngon miệng. Theo Đông
y, cá là loài vật trong nước, thuộc âm, thịt cá màu trắng
chủ phế, có công hiệu tư âm nhuận phế. Mùa đông ăn
nhiều cá và chế phẩm từ cá có thể kháng hàn, hơn nữa
trong đầu cá có nhiều mõ ichthylipid và cephalin,
thường xuyên ăn vừa kiện não lại vừa giàu dinh dưỡng.

CANH GÀ GIÀ NẤU BẮC KỲ TÁO Đỏ
i

Chuẩn bị:

° Bắc kỳ: 30g
° Nhãn nhục: 30g
° Trần bì: 2 miếng
° Táo đỏ: 10 quả
° Gà mái già: 1 con
i

Chê biến:

Trước hết thịt gà mái già, vặt lông, bỏ nội tạng,
rửa sạch. Rửa sạch long nhãn, bắc kỳ, táo đỏ (bỏ
hạt), trần bì (ngâm kỹ).
Cho toàn bộ nguyên liệu vào nồi nước đã nấu sôi,
tiếp tục dùng lửa vừa nấu khoảng 3 giờ, nêm vừa
muối là được.
35

I

Công dụng:

Bắc kỳ là một trong những vị thuốc Đông dược
bổ khí, có tác dụng bổ tỳ ích khí, thăng dương. Long
nhãn nhục có tác dụng bổ ích tâm tỳ, dưỡng huyết
an thần. Trần bì có tác dụng kiện tỳ táo thấp hoá
đàm. Táo đỏ có tác dụng bổ huyết dưỡng tâm an
thần. Lại thêm gà mái già có tác dụng ích khí dưỡng
huyết, kiện vị khứ phong. Tất cả nấu thành canh án
trị liệu bổ khí bổ huyết, dưỡng tâm an thần. Canh
này có thể bổ huyết khí, cường tráng thân thể, an
tâm thần, ích trí lực, rất tốt cho trẻ nhỏ.

CANH THỊT GÀ LONG NHÃN PHỤC SINH
I

Chuẩn bị:

° Long nhãn: 20g
° Phục linh: 20g
° Câu kỷ tử: 20g
° Hạt sen: 20g
° Thịt gà: 400g
° Lượng vừa muối, mì chính, hành, gừng,
ị

Ché biến:

Nấu phục linh 2 lần, lọc bỏ bã lấy nước; rửa sạch
long nhãn. Câu kỷ tử, dùng nưóc ấm ngâm; ngâm nở
hạt sen chưng chín.
36

Rửa sạch thịt gà, cho vào nồi đất, cho nước phục
linh, hạt sen, long nhãn, câu kỷ tử, muối, mì chính,
hành, gừng vào cùng nấu, đợi sau khi thịt chín nhừ
là có thể uống canh ăn thịt.
I

Công dụng:

Long nhãn có công hiệu bổ ích tâm tỳ, dưỡng
huyết an thần, là vị thuốc tư bổ ích trí quan trọng.
Phục linh kiện tỳ lợi thấp, ích trí an thần, được
người xưa gọi là "thượng phẩm tiên dược". Hạt sen có
công hiệu bổ trung dưỡng thần, ích khí lực, trừ bách
bệnh, uống lâu nhẹ thân. Câu kỷ tử cũng là thuốc
kháng suy thường dùng, hơn nữa có thể kéo dài tuổi
thọ. Bốn vị thuốc trên đều có tác dụng tư bổ ích trí,
phối hợp với thịt gà ôn trung, ích khí, bổ tuỷ, sinh
tinh, là món ăn tốt ích trí tăng lực cho học sinh.

CANH GÁ CHIM CÂU KỶ TỬ
i

Chuẩn bị:

° Cá chim: 1 kg
° Câu kỷ tử: 30g
° Măng: 75g
° Nấm hương: lOg
° Tỏi mầm: lỗOg
° Trứng gà: 2 quả

37

° Dầu vừng vừa phải
° Bột lọc, xì dầu mỗi loại: 60g
0

Rượu gạo, đường trắng mỗi vị: lOg

° Lượng vừa mỉ chính, muối, giấm.
ị

Chế biến:

Trưốc hết rửa sạch câu kỷ tử. Nấm hường, măng
và mầm tỏi rửa sạch, thái nhỏ. Cá chim đánh sạch
vảy, bỏ mang và nội tạng rửa sạch. Trứng gà đập vào
bát, cho bột lọc vào khuấy đều thành hồ nhuyễn, bôi
đều lên hai bên thân cá.
Đặt nồi lên bếp lửa to, cho dầu vào đun chín
khoảng bảy phần thì cầm đuôi cá cho vào nồi dầu,
rán vàng, vớt ra để ráo dầu. Tiếp đó cho vào một ít
nước dùng và các loại gia vị, dùng lửa nhỏ nấu sôi,
nêm dấm, mì chính vào là uống đưỢc.
I

Công dụng:

Canh này có công hiệu kiện não, sáng mắt, thích
hỢp với thanh thiếu niên nhi đồng và người lao động
trí óc.

CANH ĐẦU CÁ MÈ NÂU THIÊN MA THỊT GÀ
ị

Chuẩn bị:

° Thiên ma: 60g

38

°
°
°
°

Xuyên khung: 15g
Thịt gà chín, ruốc bông mỗi loại: 70g
Sinh khương, hành mỗi loại: 7g
Đầu cá mè: 750g

° Lượng vừa rượu gạo, muôi ăn.
° Măng thái miếng: 70g
ị

Chế biến:

Cho thiên ma, xuyên khung vào túi vải buộc chặt
miệng. Thịt gà chín xé nhỏ, sinh khương, hành thái
nhỏ. Đầu cá mè bỏ mang rửa sạch cho vào chảo dầu
rán chín, cho vào nồi đất, cho nước, cho túi thuốíc và
các loại nguyên liệu khác vào, dùng lửa nhỏ hầm 1
giờ, lấy túi thuốc ra, rắc bột hồ tiêu vào là ăn được.
i

Công dụng:

Món canh này bổ não điều tuỷ, bình gan tiềm
dương, thường xuyên ăn có thể tăng cường não lực,
rất thích hỢp vói trẻ em.

CANH TRÚNG Bổ CÂU ĐƯỞNG PHÈN
ị

Chuẩn bị:

° Câu kỷ tử, long nhãn phục, chế hoàng tinh mỗi
vị: 20g
° Trừng bồ câu: 8 quả
° Đường phèn: 70g

39

i

Chế biến:

Rửa sạch câu kỷ tử, nhãn nhục, chế hoàng tinh thái
nhỏ cho vào nồi. Đường phèn giã nát đựng vào bát.
Bắc nồi thuốc lên bếp lửa, đổ vào khoảng 750ml
nước, nấu sôi khoảng 15 phút. Tiếp đó đập từng quả
trứng bồ câu vào nồi, cho đường phèn vào cùng nấu
đến chín là được. Mỗi ngày 1 lần, liên tục 7 ngày.
i

Công dụng:

Hoàng tinh bổ trung ích khí, dưỡng âm nhuận
phế; trứng bồ câu bổ thận ích khí thêm đường phèn
bổ trung ích khí, hoà vị, nhuận phế sinh tân, thanh
nhiệt điều vị. Các nguyên liệu dùng chung có công
hiệu bô gan thận, ích khí huyết, nhuận phế tư âm.
Món canh này có hiệu quả trị liệu tương đốì với
chứng phế táo ho, khí huyết hư nhược, trí lực suy
giảm.
I

Chú ý:

Người ngoại cảm thực tà, nội có đàm hoả, thấp
trệ kiêng dùng.

CANH NHÃN NHỤC NGÂN NHĨ TRỨNG CHIM CÚT
ị

Chuẩn bị:

° Nhãn nhục, ngân nhĩ khô (mộc nhĩ trắng khô)
mỗi vị: 25g
40

° Trứng chim cút: 10 quả
° Đường phèn: 70g
ị

C hế biến:

Ngâm ngân nhĩ vào bát nước, rửa sạch; luộc chín
trứng chim cút, bỏ vỏ. Cho một ít nước vào nồi, nấu
sôi, cho nhãn nhục, ngân nhĩ vào nấu chín, cho
đường phèn. Đợi tan đường, cho trứng chim cút vào
nấu thêm một lúc là được, ăn trứng uống canh.
i

Công dụng:

Nhãn nhục là món ăn bổ, kiện não ích trí. Ngân
nhĩ nhuận phế bổ não, cường chí dưỡng nhan. Trứng
chim cút bổ ích khí huyết, cường thân kiện não, có
lecithin tương đốĩ cao, là món ăn có ích cho hệ thần
kinh não. Đường phèn nhuận phế dưõng nhan, cùng
hỢp lại nấu canh có công hiệu bổ khí dưỡng huyết,
ích trí dưỡng nhan, cường thân, kiện não.

CANH ĐÀO XƯƠNG DÊ NẤU TÁO Đỏ
Chuẩn bị:

Táo đỏ: 15 quả
Xương sống (hoặc xương cổ) dê: 500g
Đào nhục: 200g

41

i

Chế biến:

Trưốc hết đập vỡ xương dê, rửa sạch; cùng với
đào, táo cho vào nồi, cho lượng vừa nước nấu cho
thành nước canh đặc. Bỏ xương, nêm gia vị, uôhg
canh ăn táo, đào. Có thể chia mấy lần ăn.
i

Công dụng:

Đào nhục có linoleic acid, protein, carbohydrate,
canxi, phospho, sắt, ovoílavin, caroten, vitamin E và
có lecithin, có công hiệu bổ não kiện vị. Xương sống
dê (hoặc xương cổ) vị ngọt tính ôn, có lượng lốn
calcium phosphate, natri, kali, sắt, flo, ossein
(osseine) có thể ích gan thận, cường gân cốt, kiện
não, bổ huyết. Táo đỏ kiện tỳ bổ huyết, có ích cho
khả năng tư duy...